॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खोदना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: अवदारणे
अंग्रेज़ी: to be dug, Bhaṭṭ. vi, 56 Sch.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खननीयः | खननीयौ | खननीयाः |
| द्वितीया | खननीयम् | खननीयौ | खननीयान् |
| तृतीया | खननीयेन | खननीयाभ्याम् | खननीयैः |
| चतुर्थी | खननीयाय | खननीयाभ्याम् | खननीयेभ्यः |
| पञ्चमी | खननीयात् / खननीयाद् | खननीयाभ्याम् | खननीयेभ्यः |
| षष्ठी | खननीयस्य | खननीययोः | खननीयानाम् |
| सप्तमी | खननीये | खननीययोः | खननीयेषु |
| सम्बोधन | हे खननीय | हे खननीयौ | हे खननीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खनति | खनतः | खनन्ति |
| मध्यम | खनसि | खनथः | खनथ |
| उत्तम | खनामि | खनावः | खनामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खनति · लट् (आत्मने.): खनते · लिट्: चखान · लिट् (आत्मने.): चख्ने · लुट्: खनिता · लुट् (आत्मने.): खनिता · लृट्: खनिष्यति · लृट् (आत्मने.): खनिष्यते · लोट्: खनतात् · लोट् (आत्मने.): खनताम् · लङ्: अखनत् · लङ् (आत्मने.): अखनत · विधिलिङ्: खनेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): खनेत · आशीर्लिङ्: खन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): खनिषीष्ट · लुङ्: अखनीत् · लुङ् (आत्मने.): अखनिष्ट · लृङ्: अखनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अखनिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खनन · ण्वुल्: खानकः · तृच्: खनिता · तव्य: खनितव्यः · अनीयर्: खननीयः · क्त: खातः · क्तवतु: खातवान् · शतृ: खनन् · स्य-शतृ: खनिष्यन् · शानच्: खनमानः · क्त्वा: खात्वा · ल्यप्: प्रखाय · तुमुन्: खनितुम् · णमुल्: खानम् · घञ्: खानः · क्तिन्: खाति · क्वसु: चखन्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खननीयः | खननीय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: खन् + अनीयर् 📚 |
खननीयः 📚 ➤ खोदना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: अवदारणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खननीय 📚 | mfn. to be dug, Bhaṭṭ. vi, 56, Sch | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड