🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खन् (खनुँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1020
धात्वर्थ: अवदारणे — खोदना (to dig)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखनतिखनतःखनन्ति
मध्यमखनसिखनथःखनथ
उत्तमखनामिखनावःखनामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखनतात् / खनताद् / खनतुखनताम्खनन्तु
मध्यमखन / खनतात् / खनताद्खनतम्खनत
उत्तमखनानिखनावखनाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखनत् / अखनद्अखनताम्अखनन्
मध्यमअखनःअखनतम्अखनत
उत्तमअखनम्अखनावअखनाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखनेत् / खनेद्खनेताम्खनेयुः
मध्यमखनेःखनेतम्खनेत
उत्तमखनेयम्खनेवखनेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखनिष्यतिखनिष्यतःखनिष्यन्ति
मध्यमखनिष्यसिखनिष्यथःखनिष्यथ
उत्तमखनिष्यामिखनिष्यावःखनिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखनिताखनितारौखनितारः
मध्यमखनितासिखनितास्थःखनितास्थ
उत्तमखनितास्मिखनितास्वःखनितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचखानचख्नतुःचख्नुः
मध्यमचखनिथचख्नथुःचख्न
उत्तमचखन / चखानचख्निवचख्निम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखनीत् / अखनीद् / अखानीत् / अखानीद्अखनिष्टाम् / अखानिष्टाम्अखनिषुः / अखानिषुः
मध्यमअखनीः / अखानीःअखनिष्टम् / अखानिष्टम्अखनिष्ट / अखानिष्ट
उत्तमअखनिषम् / अखानिषम्अखनिष्व / अखानिष्वअखनिष्म / अखानिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखन्यात् / खन्याद् / खायात् / खायाद्खन्यास्ताम् / खायास्ताम्खन्यासुः / खायासुः
मध्यमखन्याः / खायाःखन्यास्तम् / खायास्तम्खन्यास्त / खायास्त
उत्तमखन्यासम् / खायासम्खन्यास्व / खायास्वखन्यास्म / खायास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखनिष्यत् / अखनिष्यद्अखनिष्यताम्अखनिष्यन्
मध्यमअखनिष्यःअखनिष्यतम्अखनिष्यत
उत्तमअखनिष्यम्अखनिष्यावअखनिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें