॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खोदना
संस्कृत: अवदारणे
अंग्रेज़ी: to dig
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खनतात् / खनताद् / खनतु | खनताम् | खनन्तु |
| मध्यम | खन / खनतात् / खनताद् | खनतम् | खनत |
| उत्तम | खनानि | खनाव | खनाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खनति · लट् (आत्मने.): खनते · लिट्: चखान · लिट् (आत्मने.): चख्ने · लुट्: खनिता · लुट् (आत्मने.): खनिता · लृट्: खनिष्यति · लृट् (आत्मने.): खनिष्यते · लोट्: खनतात् · लोट् (आत्मने.): खनताम् · लङ्: अखनत् · लङ् (आत्मने.): अखनत · विधिलिङ्: खनेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): खनेत · आशीर्लिङ्: खन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): खनिषीष्ट · लुङ्: अखनीत् · लुङ् (आत्मने.): अखनिष्ट · लृङ्: अखनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अखनिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खनन · ण्वुल्: खानकः · तृच्: खनिता · तव्य: खनितव्यः · अनीयर्: खननीयः · क्त: खातः · क्तवतु: खातवान् · शतृ: खनन् · स्य-शतृ: खनिष्यन् · शानच्: खनमानः · क्त्वा: खात्वा · ल्यप्: प्रखाय · तुमुन्: खनितुम् · णमुल्: खानम् · घञ्: खानः · क्तिन्: खाति · क्वसु: चखन्वान्
अर्थ: अभावग्रस्त, अधूरा, कम, अपूर्ण, अपर्याप्त
व्युत्पत्ति: ऊन्+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऊना | ऊने | ऊनाः |
| द्वितीया | ऊनाम् | ऊने | ऊनाः |
| तृतीया | ऊनया | ऊनाभ्याम् | ऊनाभिः |
| चतुर्थी | ऊनायै | ऊनाभ्याम् | ऊनाभ्यः |
| पञ्चमी | ऊनायाः | ऊनाभ्याम् | ऊनाभ्यः |
| षष्ठी | ऊनायाः | ऊनयोः | ऊनानाम् |
| सप्तमी | ऊनायाम् | ऊनयोः | ऊनासु |
| सम्बोधन | हे ऊने | हे ऊने | हे ऊनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खन | खन् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: खन (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | खन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| ऊना | ऊना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन 📚 (व्युत्पत्ति: ऊन + अच्) अन्य सम्भावना: ऊना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ऊना (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खन् 📚 | cl. 1. P. खनति (impf. अखनत्; perf. चखान, 3. pl. चख्नुर्, R. i; Ā. चख… | 🔵🟣 |
| ऊना 📚 | कम । थोड़ा । छोटा | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| खनोना | खन + ऊना | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड