॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अच् खलिहान
संस्कृत: पर्याय: पिशुन, दुर्जन
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खलः | खलौ | खलाः |
| द्वितीया | खलम् | खलौ | खलान् |
| तृतीया | खलेन | खलाभ्याम् | खलैः |
| चतुर्थी | खलाय | खलाभ्याम् | खलेभ्यः |
| पञ्चमी | खलात् / खलाद् | खलाभ्याम् | खलेभ्यः |
| षष्ठी | खलस्य | खलयोः | खलानाम् |
| सप्तमी | खले | खलयोः | खलेषु |
| सम्बोधन | हे खल | हे खलौ | हे खलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खल-खलाय | समास: खल + खल तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: खल (पुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: खल् + अच्) अन्य सम्भावना: खल (नपुं.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन |
खलखलाय 📚खल ➤ खल (सङ्ग्रह करना, एकट्ठा करना) + खल (अच् खलिहान)
संस्कृत: पर्याय: पिशुन, दुर्जन
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खल 📚 | क्रूर । कठोर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| खल |
दुष्ट (३.१.४७) — पिशुन, दुर्जन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड