॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सङ्ग्रह करना, एकट्ठा करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: सञ्चये चलने च
अंग्रेज़ी: to gather, to collect,to move, to shake
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खलितः | खलितौ | खलिताः |
| द्वितीया | खलितम् | खलितौ | खलितान् |
| तृतीया | खलितेन | खलिताभ्याम् | खलितैः |
| चतुर्थी | खलिताय | खलिताभ्याम् | खलितेभ्यः |
| पञ्चमी | खलितात् / खलिताद् | खलिताभ्याम् | खलितेभ्यः |
| षष्ठी | खलितस्य | खलितयोः | खलितानाम् |
| सप्तमी | खलिते | खलितयोः | खलितेषु |
| सम्बोधन | हे खलित | हे खलितौ | हे खलिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खलति | खलतः | खलन्ति |
| मध्यम | खलसि | खलथः | खलथ |
| उत्तम | खलामि | खलावः | खलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खलति · लिट्: चखाल · लुट्: खलिता · लृट्: खलिष्यति · लोट्: खलतात् · लङ्: अखलत् · विधिलिङ्: खलेत् · आशीर्लिङ्: खल्यात् · लुङ्: अखालीत् · लृङ्: अखलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खलन · ण्वुल्: खालकः · तृच्: खलिता · ण्यत्: खाल्यः · तव्य: खलितव्यः · अनीयर्: खलनीयः · क्त: खलितः · क्तवतु: खलितवान् · शतृ: खलन् · स्य-शतृ: खलिष्यन् · क्त्वा: खलित्वा · ल्यप्: प्रखल्य · तुमुन्: खलितुम् · णमुल्: खालम् · घञ्: खालः · क्तिन्: खल्ति · क्वसु: चखल्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खलित | खलित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: खल् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: खलित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: खल् + क्त |
खलित 📚 ➤ सङ्ग्रह करना, एकट्ठा करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: सञ्चये चलने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खलित 📚 | पु वि॰ | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड