॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खिन्न होना, दुःख सहन करना, दीनता प्रकट करना
संस्कृत: दैन्ये
अंग्रेज़ी: to be sad, to be displeased, to be distressed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अखित्त | अखित्साताम् | अखित्सत |
| मध्यम | अखित्थाः | अखित्साथाम् | अखिद्ध्वम् |
| उत्तम | अखित्सि | अखित्स्वहि | अखित्स्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): खिद्यते · लिट् (आत्मने.): चिखिदे · लुट् (आत्मने.): खेत्ता · लृट् (आत्मने.): खेत्स्यते · लोट् (आत्मने.): खिद्यताम् · लङ् (आत्मने.): अखिद्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): खिद्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): खित्सीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अखित्त · लृङ् (आत्मने.): अखेत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खेदन · ण्वुल्: खेदकः · तृच्: खेत्ता · ण्यत्: खेद्यः · तव्य: खेत्तव्यः · अनीयर्: खेदनीयः · क्त: खिन्नः · क्तवतु: खिन्नवान् · शानच्: खिद्यमानः · क्त्वा: खित्त्वा · ल्यप्: प्रखिद्य · तुमुन्: खेत्तुम् · णमुल्: खेदम् · घञ्: खेदः · क्तिन्: खित्ति · क्वसु: चिखिद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खेदि | खिद् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: खिद् धातु (तुदादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | खिद् धातु (रुधादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
खेदि 📚 ➤ खिन्न होना, दुःख सहन करना, दीनता प्रकट करना
संस्कृत: दैन्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खिद् 📚 | cl. 6. खिन्दति (Pāṇ. vii, 1, 59; Ved. खिदति, ib.; perf. चिखेद, or Ved.… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड