॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: स्तम्भे
अंग्रेज़ी: to be firm to be fixed, to be straight
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बसा | बसे | बसाः |
| द्वितीया | बसाम् | बसे | बसाः |
| तृतीया | बसया | बसाभ्याम् | बसाभिः |
| चतुर्थी | बसायै | बसाभ्याम् | बसाभ्यः |
| पञ्चमी | बसायाः | बसाभ्याम् | बसाभ्यः |
| षष्ठी | बसायाः | बसयोः | बसानाम् |
| सप्तमी | बसायाम् | बसयोः | बसासु |
| सम्बोधन | हे बसे | हे बसे | हे बसाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बस्यति | बस्यतः | बस्यन्ति |
| मध्यम | बस्यसि | बस्यथः | बस्यथ |
| उत्तम | बस्यामि | बस्यावः | बस्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बस्यति · लिट्: बबास · लुट्: बसिता · लृट्: बसिष्यति · लोट्: बस्यतात् · लङ्: अबस्यत् · विधिलिङ्: बस्येत् · आशीर्लिङ्: बस्यात् · लुङ्: अबसत् · लृङ्: अबसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बसन · ण्वुल्: बासकः · तृच्: बसिता · ण्यत्: बास्यः · तव्य: बसितव्यः · अनीयर्: बसनीयः · क्त: बस्तः · क्तवतु: बस्तवान् · शतृ: बस्यन् · स्य-शतृ: बसिष्यन् · क्त्वा: बस्त्वा · ल्यप्: प्रबस्य · तुमुन्: बसितुम् · णमुल्: बासम् · घञ्: बासः · क्तिन्: बस्ति · क्वसु: बेसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गज-बसा | समास: गज + बसा तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: बसा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: बस् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: बसा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: बस् + अच् | बसा (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: बस् + अच् |
गजबसा 📚गज 📚बसा ➤ गज (शब्द करना, मदोन्मत्त होना, वेसुध होना) + बसा ((कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: स्तम्भे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| गज |
हाथी के नाम (२.८.३४) — दन्ती, दन्तावल, हस्ती, द्विरद, अनेकप, द्विप, मतंगज, नाग |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड