॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गिना हुआ, संख्यात, हिसाब लगाया हुआ
संस्कृत: सङ्ख्याने
अंग्रेज़ी: to count, to enumerate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गणिता | गणिते | गणिताः |
| द्वितीया | गणिताम् | गणिते | गणिताः |
| तृतीया | गणितया | गणिताभ्याम् | गणिताभिः |
| चतुर्थी | गणितायै | गणिताभ्याम् | गणिताभ्यः |
| पञ्चमी | गणितायाः | गणिताभ्याम् | गणिताभ्यः |
| षष्ठी | गणितायाः | गणितयोः | गणितानाम् |
| सप्तमी | गणितायाम् | गणितयोः | गणितासु |
| सम्बोधन | हे गणिते | हे गणिते | हे गणिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गणयति | गणयतः | गणयन्ति |
| मध्यम | गणयसि | गणयथः | गणयथ |
| उत्तम | गणयामि | गणयावः | गणयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गणयति · लट् (आत्मने.): गणयते · लिट्: गणयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): गणयाञ्चक्रे · लुट्: गणयिता · लुट् (आत्मने.): गणयिता · लृट्: गणयिष्यति · लृट् (आत्मने.): गणयिष्यते · लोट्: गणयतात् · लोट् (आत्मने.): गणयताम् · लङ्: अगणयत् · लङ् (आत्मने.): अगणयत · विधिलिङ्: गणयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): गणयेत · आशीर्लिङ्: गण्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गणयिषीष्ट · लुङ्: अजगणत् · लुङ् (आत्मने.): अजगणत · लृङ्: अगणयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अगणयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गणन · ण्वुल्: गणकः · तृच्: गणयिता · यत्: गण्यः · तव्य: गणयितव्यः · अनीयर्: गणनीयः · क्त: गणितः · क्तवतु: गणितवान् · शतृ: गणयन् · स्य-शतृ: गणयिष्यन् · शानच्: गणयमानः · क्त्वा: गणयित्वा · ल्यप्: प्रगणय्य · तुमुन्: गणयितुम् · णमुल्: गणम् · क्तिन्: गण्टि · क्वसु: गणयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गणिता | गणिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गण + क्त 📚 अन्य सम्भावना: गण धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे | गणिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: गण + क्त |
गणिता 📚 ➤ गिना हुआ, संख्यात, हिसाब लगाया हुआ
संस्कृत: सङ्ख्याने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गणिता 📚 | f. of ˚त, q.v | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड