॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: सन्दीपने
अंग्रेज़ी: to ignite, to set on fire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दर्पतात् / दर्पताद् / दर्पतु / दर्पयतात् / दर्पयताद् / दर्पयतु | दर्पताम् / दर्पयताम् | दर्पन्तु / दर्पयन्तु |
| मध्यम | दर्प / दर्पतात् / दर्पताद् / दर्पय / दर्पयतात् / दर्पयताद् | दर्पतम् / दर्पयतम् | दर्पत / दर्पयत |
| उत्तम | दर्पयाणि / दर्पाणि | दर्पयाव / दर्पाव | दर्पयाम / दर्पाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दर्पति · लट् (आत्मने.): दर्पयते · लिट्: ददर्प · लिट् (आत्मने.): दर्पयाञ्चक्रे · लुट्: दर्पयिता · लुट् (आत्मने.): दर्पयिता · लृट्: दर्पयिष्यति · लृट् (आत्मने.): दर्पयिष्यते · लोट्: दर्पतात् · लोट् (आत्मने.): दर्पयताम् · लङ्: अदर्पत् · लङ् (आत्मने.): अदर्पयत · विधिलिङ्: दर्पयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): दर्पयेत · आशीर्लिङ्: दर्प्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दर्पयिषीष्ट · लुङ्: अददर्पत् · लुङ् (आत्मने.): अददर्पत · लृङ्: अदर्पयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अदर्पयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दर्पण · ण्वुल्: दर्पकः · तृच्: दर्पिता · यत्: दर्प्यः · तव्य: दर्पितव्यः · अनीयर्: दर्पणीयः · क्त: दृपितः · क्तवतु: दृपितवान् · शतृ: दर्पन् · स्य-शतृ: दर्पिष्यन् · शानच्: दर्पयमाणः · क्त्वा: दर्पित्वा · ल्यप्: प्रदृप्य · तुमुन्: दर्पितुम् · णमुल्: दर्पम् · घञ्: दर्पः · क्तिन्: दृप्ति · क्वसु: ददृप्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गर-दर्प | समास: गर + दृप् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: दृप् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: दर्प (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | दर्प (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: दृप् + अच् |
गरदर्प 📚गर 📚दृप् ➤ गर (सींचना, गीला करना) + दृप् (to ignite, to set on fire (अंग्रेज़ी कोश))
संस्कृत: सन्दीपने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गर 📚 | एक प्रकार का बहुत कड़ुवा और मादक रस जिसका व्यवहार प्राचीन काल में होता… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| दृप् 📚 | or दृफ् cl. 6. P. दृपति or दृम्प्˚; दृफ्˚ or दृम्फ्˚, to pain, torture… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड