॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: स्तम्भे
अंग्रेज़ी: to be firm to be fixed, to be straight
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बासः | बासौ | बासाः |
| द्वितीया | बासम् | बासौ | बासान् |
| तृतीया | बासेन | बासाभ्याम् | बासैः |
| चतुर्थी | बासाय | बासाभ्याम् | बासेभ्यः |
| पञ्चमी | बासात् / बासाद् | बासाभ्याम् | बासेभ्यः |
| षष्ठी | बासस्य | बासयोः | बासानाम् |
| सप्तमी | बासे | बासयोः | बासेषु |
| सम्बोधन | हे बास | हे बासौ | हे बासाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बस्यति | बस्यतः | बस्यन्ति |
| मध्यम | बस्यसि | बस्यथः | बस्यथ |
| उत्तम | बस्यामि | बस्यावः | बस्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बस्यति · लिट्: बबास · लुट्: बसिता · लृट्: बसिष्यति · लोट्: बस्यतात् · लङ्: अबस्यत् · विधिलिङ्: बस्येत् · आशीर्लिङ्: बस्यात् · लुङ्: अबसत् · लृङ्: अबसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बसन · ण्वुल्: बासकः · तृच्: बसिता · ण्यत्: बास्यः · तव्य: बसितव्यः · अनीयर्: बसनीयः · क्त: बस्तः · क्तवतु: बस्तवान् · शतृ: बस्यन् · स्य-शतृ: बसिष्यन् · क्त्वा: बस्त्वा · ल्यप्: प्रबस्य · तुमुन्: बसितुम् · णमुल्: बासम् · घञ्: बासः · क्तिन्: बस्ति · क्वसु: बेसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गरभ-बास | समास: गरभ + बास तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: बास (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: बस् + घञ् 📚 |
गरभबास 📚गरभ 📚बास ➤ गरभ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा) + बास ((भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: स्तम्भे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड