॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सोना, नींद लेना, फेंकना, उड़ाना, बिखेरना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: स्वप्नक्षेपणयोः
अंग्रेज़ी: to sleep, to throw, to cast, to throw in air
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | एलः | एलौ | एलाः |
| द्वितीया | एलम् | एलौ | एलान् |
| तृतीया | एलेन | एलाभ्याम् | एलैः |
| चतुर्थी | एलाय | एलाभ्याम् | एलेभ्यः |
| पञ्चमी | एलात् / एलाद् | एलाभ्याम् | एलेभ्यः |
| षष्ठी | एलस्य | एलयोः | एलानाम् |
| सप्तमी | एले | एलयोः | एलेषु |
| सम्बोधन | हे एल | हे एलौ | हे एलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इलति | इलतः | इलन्ति |
| मध्यम | इलसि | इलथः | इलथ |
| उत्तम | इलामि | इलावः | इलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: इलति · लिट्: इयेल · लुट्: एलिता · लृट्: एलिष्यति · लोट्: इलतात् · लङ्: ऐलत् · विधिलिङ्: इलेत् · आशीर्लिङ्: इल्यात् · लुङ्: ऐलीत् · लृङ्: ऐलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: एलन · ण्वुल्: एलकः · तृच्: एलिता · ण्यत्: एल्यः · तव्य: एलितव्यः · अनीयर्: एलनीयः · क्त: इलितः · क्तवतु: इलितवान् · शतृ: इलन् · स्य-शतृ: एलिष्यन् · क्त्वा: एलित्वा · ल्यप्: प्रेल्य · तुमुन्: एलितुम् · णमुल्: एलम् · घञ्: एलः · क्तिन्: इल्ति · क्वसु: ईलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गो-एल | समास: गो + एल तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: एल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इल् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: एल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इल् + अच् |
गोएल 📚गो 📚एल ➤ गो (गच्छत्यनेन, गम् करणे डो तारा .) + एल (सोना, नींद लेना, फेंकना, उड़ाना, बिखेरना (भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: स्वप्नक्षेपणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गो 📚 | गाय । गऊ | 🟠🔵🟣🟢 |
| एल 📚 | कपड़े की एक नाप जो ४५ इंच की होती है । इससे अधिकतर विलायती रेशमी कपड़े… | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| गो |
पृथ्वी के और नाम (२.१.४) — विपुला, गह्वरी, धात्री, इला, कुम्भिनी, क्षमा, भूतधात्री, रत्नगर्भा बैल के और नाम (२.९.६१) — अनड्वान्, सौरभेय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| गवेल | गो + एल | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड