🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:33 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

इल् (इलँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0084
धात्वर्थ: स्वप्नक्षेपणयोः — सोना, नींद लेना, फेंकना, उड़ाना, बिखेरना (to sleep, to throw, to cast, to throw in air)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमइलतिइलतःइलन्ति
मध्यमइलसिइलथःइलथ
उत्तमइलामिइलावःइलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमइलतात् / इलताद् / इलतुइलताम्इलन्तु
मध्यमइल / इलतात् / इलताद्इलतम्इलत
उत्तमइलानिइलावइलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलत् / ऐलद्ऐलताम्ऐलन्
मध्यमऐलःऐलतम्ऐलत
उत्तमऐलम्ऐलावऐलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमइलेत् / इलेद्इलेताम्इलेयुः
मध्यमइलेःइलेतम्इलेत
उत्तमइलेयम्इलेवइलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलिष्यतिएलिष्यतःएलिष्यन्ति
मध्यमएलिष्यसिएलिष्यथःएलिष्यथ
उत्तमएलिष्यामिएलिष्यावःएलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमएलिताएलितारौएलितारः
मध्यमएलितासिएलितास्थःएलितास्थ
उत्तमएलितास्मिएलितास्वःएलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमइयेलईलतुःईलुः
मध्यमइयेलिथईलथुःईल
उत्तमइयेलईलिवईलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलीत् / ऐलीद्ऐलिष्टाम्ऐलिषुः
मध्यमऐलीःऐलिष्टम्ऐलिष्ट
उत्तमऐलिषम्ऐलिष्वऐलिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमइल्यात् / इल्याद्इल्यास्ताम्इल्यासुः
मध्यमइल्याःइल्यास्तम्इल्यास्त
उत्तमइल्यासम्इल्यास्वइल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐलिष्यत् / ऐलिष्यद्ऐलिष्यताम्ऐलिष्यन्
मध्यमऐलिष्यःऐलिष्यतम्ऐलिष्यत
उत्तमऐलिष्यम्ऐलिष्यावऐलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें