॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: यश प्राप्त करना, लेने की अभिलाषा करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रतिष्ठालिप्सयोर्ग्रन्थे च
अंग्रेज़ी: to praise oneself, to desire, to tie together, to string together, to seek, to stay together, to stand firmly, to compile
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गाधनम् | गाधने | गाधनानि |
| द्वितीया | गाधनम् | गाधने | गाधनानि |
| तृतीया | गाधनेन | गाधनाभ्याम् | गाधनैः |
| चतुर्थी | गाधनाय | गाधनाभ्याम् | गाधनेभ्यः |
| पञ्चमी | गाधनात् / गाधनाद् | गाधनाभ्याम् | गाधनेभ्यः |
| षष्ठी | गाधनस्य | गाधनयोः | गाधनानाम् |
| सप्तमी | गाधने | गाधनयोः | गाधनेषु |
| सम्बोधन | हे गाधन | हे गाधने | हे गाधनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गाधते | गाधेते | गाधन्ते |
| मध्यम | गाधसे | गाधेथे | गाधध्वे |
| उत्तम | गाधे | गाधावहे | गाधामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गाधते · लिट् (आत्मने.): जगाधे · लुट् (आत्मने.): गाधिता · लृट् (आत्मने.): गाधिष्यते · लोट् (आत्मने.): गाधताम् · लङ् (आत्मने.): अगाधत · विधिलिङ् (आत्मने.): गाधेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गाधिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अगाधिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अगाधिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गाधन · ण्वुल्: गाधकः · तृच्: गाधिता · ण्यत्: गाध्यः · तव्य: गाधितव्यः · अनीयर्: गाधनीयः · क्त: गाधितः · क्तवतु: गाधितवान् · शानच्: गाधमानः · क्त्वा: गाधित्वा · ल्यप्: प्रगाध्य · तुमुन्: गाधितुम् · णमुल्: गाधम् · घञ्: गाधः · क्तिन्: गाद्धि · क्वसु: जगाध्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गाधन | गाधन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: गाध् + ल्युट् 📚 |
गाधन 📚 ➤ यश प्राप्त करना, लेने की अभिलाषा करना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रतिष्ठालिप्सयोर्ग्रन्थे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गाधन 📚 | a kind of arrow, Hariv. 8865 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड