॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उद्यम करना
संस्कृत: उद्यमने
अंग्रेज़ी: to endeavour
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गूर्वति | गूर्वतः | गूर्वन्ति |
| मध्यम | गूर्वसि | गूर्वथः | गूर्वथ |
| उत्तम | गूर्वामि | गूर्वावः | गूर्वामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गूर्वति · लिट्: जुगूर्व · लुट्: गूर्विता · लृट्: गूर्विष्यति · लोट्: गूर्वतात् · लङ्: अगूर्वत् · विधिलिङ्: गूर्वेत् · आशीर्लिङ्: गूर्व्यात् · लुङ्: अगूर्वीत् · लृङ्: अगूर्विष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गूर्वण · ण्वुल्: गूर्वकः · तृच्: गूर्विता · ण्यत्: गूर्व्यः · तव्य: गूर्वितव्यः · अनीयर्: गूर्वणीयः · क्त: गूर्णः · क्तवतु: गूर्णवान् · शतृ: गूर्वन् · स्य-शतृ: गूर्विष्यन् · क्त्वा: गूर्वित्वा · ल्यप्: प्रगूर्व्य · तुमुन्: गूर्वितुम् · णमुल्: गूर्वम् · घञ्: गूर्वः · क्तिन्: गूर्ति · क्वसु: जुगूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गूर्वति | गूर्व् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: गूर्वत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गूर्व् + शतृ | गूर्वत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गूर्व् + शतृ |
गूर्वति ➤ उद्यम करना
संस्कृत: उद्यमने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड