🌸 पदच्छेदः स्वचालित
घट-+योनि
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
योनि
अर्थ: गर्भाशय, बच्चेदानी, भग, स्त्रियों की जननेन्द्रिय
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- योनी (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन
- योनिन् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन
- योनिन् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन
- योनिन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — योनी (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | योनी | योन्यौ | योन्यः |
| द्वितीया | योनीम् | योन्यौ | योनीः |
| तृतीया | योन्या | योनीभ्याम् | योनीभिः |
| चतुर्थी | योन्यै | योनीभ्याम् | योनीभ्यः |
| पञ्चमी | योन्याः | योनीभ्याम् | योनीभ्यः |
| षष्ठी | योन्याः | योन्योः | योनीनाम् |
| सप्तमी | योन्याम् | योन्योः | योनीषु |
| सम्बोधन | हे योनि | हे योन्यौ | हे योन्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — योनी
योनी
yonī
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
योनी संज्ञा स्त्री॰ [सं॰] योनि ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
योनी (ई),
f. N. of a river in Śālmala-dvīpa, VP.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (858,3) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| घट-योनि | समास: घट + योनी तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: योनी (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन 📚अन्य सम्भावना: योनिन् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन | योनिन् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
घटयोनि 📚घट 📚योनी ➤ घट (चमकना, प्रकाशित होना) + योनी (गर्भाशय, बच्चेदानी, भग, स्त्रियों की जननेन्द्रिय)
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| घट 📚 | घड़ा । जलपात्र । कलसा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| योनी 📚 | योनि | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
| घट |
|
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
- घटयोनि = घट + योनि तत्पुरुष (सम्भावित)
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।