॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संतुष्ट होना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: तृप्तौ
अंग्रेज़ी: to be satisfied,to be content
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चकत्ता | चकत्ते | चकत्ताः |
| द्वितीया | चकत्ताम् | चकत्ते | चकत्ताः |
| तृतीया | चकत्तया | चकत्ताभ्याम् | चकत्ताभिः |
| चतुर्थी | चकत्तायै | चकत्ताभ्याम् | चकत्ताभ्यः |
| पञ्चमी | चकत्तायाः | चकत्ताभ्याम् | चकत्ताभ्यः |
| षष्ठी | चकत्तायाः | चकत्तयोः | चकत्तानाम् |
| सप्तमी | चकत्तायाम् | चकत्तयोः | चकत्तासु |
| सम्बोधन | हे चकत्ते | हे चकत्ते | हे चकत्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चकति | चकतः | चकन्ति |
| मध्यम | चकसि | चकथः | चकथ |
| उत्तम | चकामि | चकावः | चकामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चकति · लिट्: चचाक · लुट्: चकिता · लृट्: चकिष्यति · लोट्: चकतात् · लङ्: अचकत् · विधिलिङ्: चकेत् · आशीर्लिङ्: चक्यात् · लुङ्: अचकीत् · लृङ्: अचकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चकन · ण्वुल्: चाककः · तृच्: चकिता · ण्यत्: चाक्यः · तव्य: चकितव्यः · अनीयर्: चकनीयः · क्त: चकितः · क्तवतु: चकितवान् · शतृ: चकन् · स्य-शतृ: चकिष्यन् · क्त्वा: चकित्वा · ल्यप्: प्रचक्य · तुमुन्: चकितुम् · णमुल्: चाकम् · घञ्: चाकः · क्तिन्: चक्ति · क्वसु: चेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चकत्ता | चकत्ता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चक् + शतृ · तद्धित: चकत् + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: चकत्ता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चक् + शतृ · तद्धित: चकत् + तल् (भाववाचक) | चकत्ता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चक् + शतृ · तद्धित: चकत् + तल् (भाववाचक) |
चकत्ता 📚 ➤ संतुष्ट होना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: तृप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चकत्ता 📚 | शरीर के ऊपर बना गोल दाग । चमड़े पर पड़ा हुआ धब्बा या दाग । विशेष—रक्तव… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड