॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: याचना करना, मांगना
संस्कृत: याचने
अंग्रेज़ी: to act,to beg,to request,to seek
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अवत / अवनिष्ट | अवनिषाताम् | अवनिषत |
| मध्यम | अवथाः / अवनिष्ठाः | अवनिषाथाम् | अवनिध्वम् |
| उत्तम | अवनिषि | अवनिष्वहि | अवनिष्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वनोति · लट् (आत्मने.): वनुते · लिट्: ववान · लिट् (आत्मने.): ववने · लुट्: वनिता · लुट् (आत्मने.): वनिता · लृट्: वनिष्यति · लृट् (आत्मने.): वनिष्यते · लोट्: वनुतात् · लोट् (आत्मने.): वनुताम् · लङ्: अवनोत् · लङ् (आत्मने.): अवनुत · विधिलिङ्: वनुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): वन्वीत · आशीर्लिङ्: वन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): वनिषीष्ट · लुङ्: अवनीत् · लुङ् (आत्मने.): अवत · लृङ्: अवनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अवनिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वनन · ण्वुल्: वानकः · तृच्: वनिता · ण्यत्: वान्यः · तव्य: वनितव्यः · अनीयर्: वननीयः · क्त: वतः · क्तवतु: वतवान् · शतृ: वन्वन् · स्य-शतृ: वनिष्यन् · शानच्: वन्वानः · क्त्वा: वत्वा · ल्यप्: प्रवत्य · तुमुन्: वनितुम् · णमुल्: वानम् · घञ्: वानः · क्तिन्: वति · क्वसु: ववन्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चक्क-वत | समास: चक्क + वन् तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: वन् धातु (तनादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: अव्ययम् | वत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वन् + क्त |
चक्कवत 📚चक्क 📚वन् ➤ चक्क (दुःख देना, दुःख पाना (कर्तृवाचक कृदन्त)) + वन् (याचना करना, मांगना)
संस्कृत: याचने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चक्क 📚 | पीड़ा । दर्द | 🟠🔵🟢🟤 |
| वन् 📚 | cl. 1. P. (Dhātup. xiii, 19; 20; xix, 42) वनति (Ved. also ˚ते, and वन… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड