॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कपडे पहनना
संस्कृत: वसने
अंग्रेज़ी: to dress
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चिलतात् / चिलताद् / चिलतु | चिलताम् | चिलन्तु |
| मध्यम | चिल / चिलतात् / चिलताद् | चिलतम् | चिलत |
| उत्तम | चिलानि | चिलाव | चिलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चिलति · लिट्: चिचेल · लुट्: चेलिता · लृट्: चेलिष्यति · लोट्: चिलतात् · लङ्: अचिलत् · विधिलिङ्: चिलेत् · आशीर्लिङ्: चिल्यात् · लुङ्: अचेलीत् · लृङ्: अचेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चेलन · ण्वुल्: चेलकः · तृच्: चेलिता · ण्यत्: चेल्यः · तव्य: चेलितव्यः · अनीयर्: चेलनीयः · क्त: चिलितः · क्तवतु: चिलितवान् · शतृ: चिलन् · स्य-शतृ: चेलिष्यन् · क्त्वा: चिलित्वा · ल्यप्: प्रचिल्य · तुमुन्: चेलितुम् · णमुल्: चेलम् · घञ्: चेलः · क्तिन्: चिल्ति · क्वसु: चिचिल्वान्
अर्थ: भेदन करना, छेद करना
संस्कृत: भेदने
अंग्रेज़ी: to break,to split,to divide
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बिलतात् / बिलताद् / बिलतु | बिलताम् | बिलन्तु |
| मध्यम | बिल / बिलतात् / बिलताद् | बिलतम् | बिलत |
| उत्तम | बिलानि | बिलाव | बिलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बिलति · लिट्: बिबेल · लुट्: बेलिता · लृट्: बेलिष्यति · लोट्: बिलतात् · लङ्: अबिलत् · विधिलिङ्: बिलेत् · आशीर्लिङ्: बिल्यात् · लुङ्: अबेलीत् · लृङ्: अबेलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बेलन · ण्वुल्: बेलकः · तृच्: बेलिता · ण्यत्: बेल्यः · तव्य: बेलितव्यः · अनीयर्: बेलनीयः · क्त: बिलितः · क्तवतु: बिलितवान् · शतृ: बिलन् · स्य-शतृ: बेलिष्यन् · क्त्वा: बिलित्वा · ल्यप्: प्रबिल्य · तुमुन्: बेलितुम् · णमुल्: बेलम् · घञ्: बेलः · क्तिन्: बिल्ति · क्वसु: बिबिल्वान्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चिल् 📚 | cl. 6. ˚लति, to put on clothes, Dhātup. xxviii, 63 (cf. चेल.) | 🔵🟣 |
| बिल् 📚 | (or विल्, connected with बिद्, q.v.) cl. 6. 10. P. बिलति, बेलयति, to s… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड