॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चेष्टा करना, कोशिश करना
संस्कृत: चेष्टायाम्
अंग्रेज़ी: to act, to try, to put effort
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चेष्टते | चेष्टेते | चेष्टन्ते |
| मध्यम | चेष्टसे | चेष्टेथे | चेष्टध्वे |
| उत्तम | चेष्टे | चेष्टावहे | चेष्टामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): चेष्टते · लिट् (आत्मने.): चिचेष्टे · लुट् (आत्मने.): चेष्टिता · लृट् (आत्मने.): चेष्टिष्यते · लोट् (आत्मने.): चेष्टताम् · लङ् (आत्मने.): अचेष्टत · विधिलिङ् (आत्मने.): चेष्टेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चेष्टिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अचेष्टिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अचेष्टिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चेष्टन · ण्वुल्: चेष्टकः · तृच्: चेष्टिता · ण्यत्: चेष्ट्यः · तव्य: चेष्टितव्यः · अनीयर्: चेष्टनीयः · क्त: चेष्टितः · क्तवतु: चेष्टितवान् · शानच्: चेष्टमानः · क्त्वा: चेष्टित्वा · ल्यप्: प्रचेष्ट्य · तुमुन्: चेष्टितुम् · णमुल्: चेष्टम् · घञ्: चेष्टः · क्तिन्: चेष्टि · क्वसु: चिचेष्ट्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चेष्टते | चेष्ट् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: चेष्टता (स्त्री.) — चतुर्थी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: चेष्ट + तल् (भाववाचक) | चेष्टता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: चेष्ट + तल् (भाववाचक) |
चेष्टते ➤ चेष्टा करना, कोशिश करना
संस्कृत: चेष्टायाम्
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.५ सेकण्ड