॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: मारना, हिंसा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: हिंसायाम् · पर्याय: सधर्मिणी, पत्नी, पाणिगृहीती, द्वितीया, सहधर्मिणी
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy, to damage, to hurt
व्युत्पत्ति: दृ +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दारः | दारौ | दाराः |
| द्वितीया | दारम् | दारौ | दारान् |
| तृतीया | दारेण | दाराभ्याम् | दारैः |
| चतुर्थी | दाराय | दाराभ्याम् | दारेभ्यः |
| पञ्चमी | दारात् / दाराद् | दाराभ्याम् | दारेभ्यः |
| षष्ठी | दारस्य | दारयोः | दाराणाम् |
| सप्तमी | दारे | दारयोः | दारेषु |
| सम्बोधन | हे दार | हे दारौ | हे दाराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दृणोति | दृणुतः | दृण्वन्ति |
| मध्यम | दृणोषि | दृणुथः | दृणुथ |
| उत्तम | दृणोमि | दृणुवः / दृण्वः | दृणुमः / दृण्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दृणोति · लिट्: ददार · लुट्: दर्ता · लृट्: दरिष्यति · लोट्: दृणुतात् · लङ्: अदृणोत् · विधिलिङ्: दृणुयात् · आशीर्लिङ्: द्रियात् · लुङ्: अदार्षीत् · लृङ्: अदरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दरण · ण्वुल्: दारकः · तृच्: दर्ता · ण्यत्: दार्यः · तव्य: दर्तव्यः · अनीयर्: दरणीयः · क्त: दृतः · क्तवतु: दृतवान् · शतृ: दृण्वन् · स्य-शतृ: दरिष्यन् · क्त्वा: दृत्वा · ल्यप्: प्रदृत्य · तुमुन्: दर्तुम् · णमुल्: दारम् · घञ्: दारः · क्तिन्: दृति · क्वसु: ददृवान्
च 📚 ➤ और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त
उपदार 📚 ➤ मारना, हिंसा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: हिंसायाम् · पर्याय: सधर्मिणी, पत्नी, पाणिगृहीती, द्वितीया, सहधर्मिणी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दार 📚 | पत्नी । भार्या । यौ॰—दारकर्म । दारग्रहण । दारपरिग्रह । विशेष— संस्कृत … | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| दार |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चोपदार | च + उपदार | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड