॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काटा गया, विभक्त
संस्कृत: निर्बलः · पर्याय: अमांस, दुर्बल
व्युत्पत्ति: छो-क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | छातः | छातौ | छाताः |
| द्वितीया | छातम् | छातौ | छातान् |
| तृतीया | छातेन | छाताभ्याम् | छातैः |
| चतुर्थी | छाताय | छाताभ्याम् | छातेभ्यः |
| पञ्चमी | छातात् / छाताद् | छाताभ्याम् | छातेभ्यः |
| षष्ठी | छातस्य | छातयोः | छातानाम् |
| सप्तमी | छाते | छातयोः | छातेषु |
| सम्बोधन | हे छात | हे छातौ | हे छाताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | छ्यति | छ्यतः | छ्यन्ति |
| मध्यम | छ्यसि | छ्यथः | छ्यथ |
| उत्तम | छ्यामि | छ्यावः | छ्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: छ्यति · लिट्: चच्छौ · लुट्: छाता · लृट्: छास्यति · लोट्: छ्यतात् · लङ्: अच्छ्यत् · विधिलिङ्: छ्येत् · आशीर्लिङ्: छायात् · लुङ्: अच्छात् · लृङ्: अच्छास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: छान · ण्वुल्: छायकः · तृच्: छाता · यत्: छेयः · तव्य: छातव्यः · अनीयर्: छानीयः · क्त: छितः · क्तवतु: छितवान् · शतृ: छ्यन् · स्य-शतृ: छास्यन् · क्त्वा: छित्वा · ल्यप्: प्रच्छाय · तुमुन्: छातुम् · णमुल्: छायम् · घञ्: छायः · क्तिन्: छिति · क्वसु: चच्छिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| छात | छात (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: छो + क्त 📚 अन्य सम्भावना: छात (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: छो + क्त |
छात 📚 ➤ काटा गया, विभक्त
संस्कृत: निर्बलः · पर्याय: अमांस, दुर्बल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छात 📚 | पु संज्ञा पुं॰ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| छात |
दुबला (२.६.४४) — अमांस, दुर्बल काटा हुआ (३.१.१०२) — छिन्न, लून, कृत्त, दात, दित, छित, वृक्ण |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड