॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कतरना, तोडना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: छेदने
अंग्रेज़ी: to cut,to engrave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | छोरणम् | छोरणे | छोरणानि |
| द्वितीया | छोरणम् | छोरणे | छोरणानि |
| तृतीया | छोरणेन | छोरणाभ्याम् | छोरणैः |
| चतुर्थी | छोरणाय | छोरणाभ्याम् | छोरणेभ्यः |
| पञ्चमी | छोरणात् / छोरणाद् | छोरणाभ्याम् | छोरणेभ्यः |
| षष्ठी | छोरणस्य | छोरणयोः | छोरणानाम् |
| सप्तमी | छोरणे | छोरणयोः | छोरणेषु |
| सम्बोधन | हे छोरण | हे छोरणे | हे छोरणानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | छुरति | छुरतः | छुरन्ति |
| मध्यम | छुरसि | छुरथः | छुरथ |
| उत्तम | छुरामि | छुरावः | छुरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: छुरति · लिट्: चुच्छोर · लुट्: छुरिता · लृट्: छुरिष्यति · लोट्: छुरतात् · लङ्: अच्छुरत् · विधिलिङ्: छुरेत् · आशीर्लिङ्: छुर्यात् · लुङ्: अच्छुरीत् · लृङ्: अच्छुरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: छुरण · ण्वुल्: छोरकः · तृच्: छुरिता · ण्यत्: छोर्यः · तव्य: छुरितव्यः · अनीयर्: छुरणीयः · क्त: छुरितः · क्तवतु: छुरितवान् · शतृ: छुरन् · स्य-शतृ: छुरिष्यन् · क्त्वा: छुरित्वा · ल्यप्: प्रच्छूर्य · तुमुन्: छुरितुम् · णमुल्: छोरम् · घञ्: छोरः · क्तिन्: छुर्ति · क्वसु: चुच्छूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| छोरण | छोरण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: छुर् + णिच्+ल्युट् 📚 |
छोरण 📚 ➤ कतरना, तोडना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: छेदने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छोरण 📚 | छोडना । त्यागना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड