॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: से या में उत्पन्न, पैदा हुआ,वंशज, अवतीर्ण, उद्भूत
व्युत्पत्ति: जि / जन् / जु + ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जः | जौ | जाः |
| द्वितीया | जम् | जौ | जान् |
| तृतीया | जेन | जाभ्याम् | जैः |
| चतुर्थी | जाय | जाभ्याम् | जेभ्यः |
| पञ्चमी | जात् / जाद् | जाभ्याम् | जेभ्यः |
| षष्ठी | जस्य | जयोः | जानाम् |
| सप्तमी | जे | जयोः | जेषु |
| सम्बोधन | हे ज | हे जौ | हे जाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: तीक्ष्ण होना, तेजस्वी होना, पैना होना
संस्कृत: घातने
अंग्रेज़ी: to be sharp,to be pointed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जलतात् / जलताद् / जलतु | जलताम् | जलन्तु |
| मध्यम | जल / जलतात् / जलताद् | जलतम् | जलत |
| उत्तम | जलानि | जलाव | जलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जलति · लिट्: जजाल · लुट्: जलिता · लृट्: जलिष्यति · लोट्: जलतात् · लङ्: अजलत् · विधिलिङ्: जलेत् · आशीर्लिङ्: जल्यात् · लुङ्: अजालीत् · लृङ्: अजलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जलन · ण्वुल्: जालकः · तृच्: जलिता · ण्यत्: जाल्यः · तव्य: जलितव्यः · अनीयर्: जलनीयः · क्त: जलितः · क्तवतु: जलितवान् · शतृ: जलन् · स्य-शतृ: जलिष्यन् · क्त्वा: जलित्वा · ल्यप्: प्रजल्य · तुमुन्: जलितुम् · णमुल्: जालम् · घञ्: जालः · क्तिन्: जल्ति · क्वसु: जेलिवान्
जम् 📚 ➤ से या में उत्पन्न, पैदा हुआ,वंशज, अवतीर्ण, उद्भूत
जल 📚 ➤ तीक्ष्ण होना, तेजस्वी होना, पैना होना
संस्कृत: घातने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जल् 📚 | cl. 1. ˚लति (pf. जजाल, Pāṇ. viii, 4, 54, Sch.), ‘to be rich’ or ‘to co… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| जंजल | जम् + जल | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड