२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
जल् (जलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0967
धात्वर्थ: घातने — तीक्ष्ण होना, तेजस्वी होना, पैना होना (to be sharp,to be pointed)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलति जलतः जलन्ति मध्यम जलसि जलथः जलथ उत्तम जलामि जलावः जलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलतात् / जलताद् / जलतु जलताम् जलन्तु मध्यम जल / जलतात् / जलताद् जलतम् जलत उत्तम जलानि जलाव जलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजलत् / अजलद् अजलताम् अजलन् मध्यम अजलः अजलतम् अजलत उत्तम अजलम् अजलाव अजलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलेत् / जलेद् जलेताम् जलेयुः मध्यम जलेः जलेतम् जलेत उत्तम जलेयम् जलेव जलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलिष्यति जलिष्यतः जलिष्यन्ति मध्यम जलिष्यसि जलिष्यथः जलिष्यथ उत्तम जलिष्यामि जलिष्यावः जलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलिता जलितारौ जलितारः मध्यम जलितासि जलितास्थः जलितास्थ उत्तम जलितास्मि जलितास्वः जलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जजाल जेलतुः जेलुः मध्यम जेलिथ जेलथुः जेल उत्तम जजल / जजाल जेलिव जेलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजालीत् / अजालीद् अजालिष्टाम् अजालिषुः मध्यम अजालीः अजालिष्टम् अजालिष्ट उत्तम अजालिषम् अजालिष्व अजालिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जल्यात् / जल्याद् जल्यास्ताम् जल्यासुः मध्यम जल्याः जल्यास्तम् जल्यास्त उत्तम जल्यासम् जल्यास्व जल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजलिष्यत् / अजलिष्यद् अजलिष्यताम् अजलिष्यन् मध्यम अजलिष्यः अजलिष्यतम् अजलिष्यत उत्तम अजलिष्यम् अजलिष्याव अजलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जल्यते जल्येते जल्यन्ते मध्यम जल्यसे जल्येथे जल्यध्वे उत्तम जल्ये जल्यावहे जल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जल्यताम् जल्येताम् जल्यन्ताम् मध्यम जल्यस्व जल्येथाम् जल्यध्वम् उत्तम जल्यै जल्यावहै जल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजल्यत अजल्येताम् अजल्यन्त मध्यम अजल्यथाः अजल्येथाम् अजल्यध्वम् उत्तम अजल्ये अजल्यावहि अजल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जल्येत जल्येयाताम् जल्येरन् मध्यम जल्येथाः जल्येयाथाम् जल्येध्वम् उत्तम जल्येय जल्येवहि जल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जलिष्यते जलिष्येते जलिष्यन्ते मध्यम जलिष्यसे जलिष्येथे जलिष्यध्वे उत्तम जलिष्ये जलिष्यावहे जलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त जलन — — जलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त जालक जालकः जालिका जालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त जलितृ जलिता जलित्री जलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त जाल्य जाल्यः जाल्या जाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) जलितव्य जलितव्यः जलितव्या जलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त जलनीय जलनीयः जलनीया जलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) जलित जलितः जलिता जलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) जलितवत् जलितवान् जलितवती जलितवत् / जलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) जलत् जलन् जलन्ती जलत् / जलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त जलिष्यत् जलिष्यन् जलिष्यती / जलिष्यन्ती जलिष्यत् / जलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) जलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रजल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) जलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय जालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त जाल जालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त जल्ति — जल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जेलिवस् जेलिवान् जेलुषी जेलिवत् / जेलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।