॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जागना, नींद न लेना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: निद्राक्षये
अंग्रेज़ी: to be awake, to abandon sleep, to be watchful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जागर्ति | जागृतः | जाग्रति |
| मध्यम | जागर्षि | जागृथः | जागृथ |
| उत्तम | जागर्मि | जागृवः | जागृमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जागर्ति · लिट्: जजागार · लुट्: जागरिता · लृट्: जागरिष्यति · लोट्: जागर्तु · लङ्: अजागः · विधिलिङ्: जागृयात् · आशीर्लिङ्: जागर्यात् · लुङ्: अजागरीत् · लृङ्: अजागरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जागरण · ण्वुल्: जागरकः · तृच्: जागरिता · ण्यत्: जागर्यः · तव्य: जागरितव्यः · अनीयर्: जागरणीयः · क्त: जागरितः · क्तवतु: जागरितवान् · शतृ: जाग्रत्/जाग्रद् · स्य-शतृ: जागरिष्यन् · क्त्वा: जागरित्वा · ल्यप्: प्रजागर्य · तुमुन्: जागरितुम् · णमुल्: जागरम् · घञ्: जागरः · क्तिन्: जागर्ति · क्वसु: जागराम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| जागरम् | अव्यय — जागृ + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: जागर (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | जागर (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
जागरम् 📚 ➤ जागना, नींद न लेना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: निद्राक्षये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जाग् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड