॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिंसा करना, दुःख देना, वृद्ध होना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: हिंसावयोहान्योः
अंग्रेज़ी: to kill,to torture, to become old
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जूर्यः | जूर्यौ | जूर्याः |
| द्वितीया | जूर्यम् | जूर्यौ | जूर्यान् |
| तृतीया | जूर्येण | जूर्याभ्याम् | जूर्यैः |
| चतुर्थी | जूर्याय | जूर्याभ्याम् | जूर्येभ्यः |
| पञ्चमी | जूर्यात् / जूर्याद् | जूर्याभ्याम् | जूर्येभ्यः |
| षष्ठी | जूर्यस्य | जूर्ययोः | जूर्याणाम् |
| सप्तमी | जूर्ये | जूर्ययोः | जूर्येषु |
| सम्बोधन | हे जूर्य | हे जूर्यौ | हे जूर्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जूर्यते | जूर्येते | जूर्यन्ते |
| मध्यम | जूर्यसे | जूर्येथे | जूर्यध्वे |
| उत्तम | जूर्ये | जूर्यावहे | जूर्यामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): जूर्यते · लिट् (आत्मने.): जुजूरे · लुट् (आत्मने.): जूरिता · लृट् (आत्मने.): जूरिष्यते · लोट् (आत्मने.): जूर्यताम् · लङ् (आत्मने.): अजूर्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): जूर्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): जूरिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अजूरिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अजूरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जूरण · ण्वुल्: जूरकः · तृच्: जूरिता · ण्यत्: जूर्यः · तव्य: जूरितव्यः · अनीयर्: जूरणीयः · क्त: जूर्णः · क्तवतु: जूर्णवान् · शानच्: जूर्यमाणः · क्त्वा: जूरित्वा · ल्यप्: प्रजूर्य · तुमुन्: जूरितुम् · णमुल्: जूरम् · घञ्: जूरः · क्तिन्: जूर्ति · क्वसु: जुजूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| जूर्यः | जूर्य (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: जूर् + ण्यत् 📚 अन्य सम्भावना: जूरी (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन | जूरी (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन |
जूर्यः 📚 ➤ हिंसा करना, दुःख देना, वृद्ध होना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: हिंसावयोहान्योः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जूर्य 📚 | mfn. old, RV. vi, 2, 7 | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड