॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तेज करना, छीलना
संस्कृत: तनूकरणे
अंग्रेज़ी: to sharpen, to peel off
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अतक्षत् / अतक्षद् / अतक्ष्णोत् / अतक्ष्णोद् | अतक्षताम् / अतक्ष्णुताम् | अतक्षन् / अतक्ष्णुवन् |
| मध्यम | अतक्षः / अतक्ष्णोः | अतक्षतम् / अतक्ष्णुतम् | अतक्षत / अतक्ष्णुत |
| उत्तम | अतक्षम् / अतक्ष्णवम् | अतक्षाव / अतक्ष्णुव | अतक्षाम / अतक्ष्णुम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तक्षति · लिट्: ततक्ष · लुट्: तक्षिता · लृट्: तक्षिष्यति · लोट्: तक्षतात् · लङ्: अतक्षत् · विधिलिङ्: तक्षेत् · आशीर्लिङ्: तक्ष्यात् · लुङ्: अतक्षीत् · लृङ्: अतक्षिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तक्षण · ण्वुल्: तक्षकः · तृच्: तष्टा · ण्यत्: तक्ष्यः · तव्य: तष्टव्यः · अनीयर्: तक्षणीयः · क्त: तष्टः · क्तवतु: तष्टवान् · शतृ: तक्ष्णुवन् · स्य-शतृ: तक्ष्यन् · क्त्वा: तष्ट्वा · ल्यप्: प्रतक्ष्य · तुमुन्: तष्टुम् · णमुल्: तक्षम् · घञ्: तक्षः · क्तिन्: तष्टि · क्वसु: ततक्ष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तक्षः | तक्ष् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: तक्ष् (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन | तक्ष् (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन |
तक्षः 📚 ➤ तेज करना, छीलना
संस्कृत: तनूकरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तक् 📚 | cl. 2. ˚क्ति (cl. 1. कति [‘to laugh’ or ‘to bear’, Dhātup. v, 2] Naigh… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड