२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
तक्ष् (तक्षूँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0743
धात्वर्थ: तनूकरणे — तेज करना, छीलना (to sharpen, to peel off)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षति / तक्ष्णोति तक्षतः / तक्ष्णुतः तक्षन्ति / तक्ष्णुवन्ति मध्यम तक्षसि / तक्ष्णोषि तक्षथः / तक्ष्णुथः तक्षथ / तक्ष्णुथ उत्तम तक्षामि / तक्ष्णोमि तक्षावः / तक्ष्णुवः तक्षामः / तक्ष्णुमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षतात् / तक्षताद् / तक्षतु / तक्ष्णुतात् / तक्ष्णुताद् / तक्ष्णोतु तक्षताम् / तक्ष्णुताम् तक्षन्तु / तक्ष्णुवन्तु मध्यम तक्ष / तक्षतात् / तक्षताद् / तक्ष्णुतात् / तक्ष्णुताद् / तक्ष्णुहि तक्षतम् / तक्ष्णुतम् तक्षत / तक्ष्णुत उत्तम तक्षाणि / तक्ष्णवानि तक्षाव / तक्ष्णवाव तक्षाम / तक्ष्णवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतक्षत् / अतक्षद् / अतक्ष्णोत् / अतक्ष्णोद् अतक्षताम् / अतक्ष्णुताम् अतक्षन् / अतक्ष्णुवन् मध्यम अतक्षः / अतक्ष्णोः अतक्षतम् / अतक्ष्णुतम् अतक्षत / अतक्ष्णुत उत्तम अतक्षम् / अतक्ष्णवम् अतक्षाव / अतक्ष्णुव अतक्षाम / अतक्ष्णुम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षेत् / तक्षेद् / तक्ष्णुयात् / तक्ष्णुयाद् तक्षेताम् / तक्ष्णुयाताम् तक्षेयुः / तक्ष्णुयुः मध्यम तक्षेः / तक्ष्णुयाः तक्षेतम् / तक्ष्णुयातम् तक्षेत / तक्ष्णुयात उत्तम तक्षेयम् / तक्ष्णुयाम् तक्षेव / तक्ष्णुयाव तक्षेम / तक्ष्णुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षिष्यति / तक्ष्यति तक्षिष्यतः / तक्ष्यतः तक्षिष्यन्ति / तक्ष्यन्ति मध्यम तक्षिष्यसि / तक्ष्यसि तक्षिष्यथः / तक्ष्यथः तक्षिष्यथ / तक्ष्यथ उत्तम तक्षिष्यामि / तक्ष्यामि तक्षिष्यावः / तक्ष्यावः तक्षिष्यामः / तक्ष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षिता / तष्टा तक्षितारौ / तष्टारौ तक्षितारः / तष्टारः मध्यम तक्षितासि / तष्टासि तक्षितास्थः / तष्टास्थः तक्षितास्थ / तष्टास्थ उत्तम तक्षितास्मि / तष्टास्मि तक्षितास्वः / तष्टास्वः तक्षितास्मः / तष्टास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ततक्ष ततक्षतुः ततक्षुः मध्यम ततक्षिथ / ततष्ठ ततक्षथुः ततक्ष उत्तम ततक्ष ततक्षिव / ततक्ष्व ततक्षिम / ततक्ष्म
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतक्षीत् / अतक्षीद् / अताक्षीत् / अताक्षीद् अतक्षिष्टाम् / अताष्टाम् अतक्षिषुः / अताक्षुः मध्यम अतक्षीः / अताक्षीः अतक्षिष्टम् / अताष्टम् अतक्षिष्ट / अताष्ट उत्तम अतक्षिषम् / अताक्षम् अतक्षिष्व / अताक्ष्व अतक्षिष्म / अताक्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्ष्यात् / तक्ष्याद् तक्ष्यास्ताम् तक्ष्यासुः मध्यम तक्ष्याः तक्ष्यास्तम् तक्ष्यास्त उत्तम तक्ष्यासम् तक्ष्यास्व तक्ष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतक्षिष्यत् / अतक्षिष्यद् / अतक्ष्यत् / अतक्ष्यद् अतक्षिष्यताम् / अतक्ष्यताम् अतक्षिष्यन् / अतक्ष्यन् मध्यम अतक्षिष्यः / अतक्ष्यः अतक्षिष्यतम् / अतक्ष्यतम् अतक्षिष्यत / अतक्ष्यत उत्तम अतक्षिष्यम् / अतक्ष्यम् अतक्षिष्याव / अतक्ष्याव अतक्षिष्याम / अतक्ष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्ष्यते तक्ष्येते तक्ष्यन्ते मध्यम तक्ष्यसे तक्ष्येथे तक्ष्यध्वे उत्तम तक्ष्ये तक्ष्यावहे तक्ष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्ष्यताम् तक्ष्येताम् तक्ष्यन्ताम् मध्यम तक्ष्यस्व तक्ष्येथाम् तक्ष्यध्वम् उत्तम तक्ष्यै तक्ष्यावहै तक्ष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतक्ष्यत अतक्ष्येताम् अतक्ष्यन्त मध्यम अतक्ष्यथाः अतक्ष्येथाम् अतक्ष्यध्वम् उत्तम अतक्ष्ये अतक्ष्यावहि अतक्ष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्ष्येत तक्ष्येयाताम् तक्ष्येरन् मध्यम तक्ष्येथाः तक्ष्येयाथाम् तक्ष्येध्वम् उत्तम तक्ष्येय तक्ष्येवहि तक्ष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तक्षिष्यते / तक्ष्यते तक्षिष्येते / तक्ष्येते तक्षिष्यन्ते / तक्ष्यन्ते मध्यम तक्षिष्यसे / तक्ष्यसे तक्षिष्येथे / तक्ष्येथे तक्षिष्यध्वे / तक्ष्यध्वे उत्तम तक्षिष्ये / तक्ष्ये तक्षिष्यावहे / तक्ष्यावहे तक्षिष्यामहे / तक्ष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त तक्षण — — तक्षणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त तक्षक तक्षकः तक्षिका तक्षकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त तष्टृ तष्टा तष्ट्री तष्टृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त तक्ष्य तक्ष्यः तक्ष्या तक्ष्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) तष्टव्य तष्टव्यः तष्टव्या तष्टव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त तक्षणीय तक्षणीयः तक्षणीया तक्षणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) तष्ट तष्टः तष्टा तष्टम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) तष्टवत् तष्टवान् तष्टवती तष्टवत् / तष्टवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) तक्ष्णुवत् तक्ष्णुवन् तक्ष्णुवन्ती तक्ष्णुवत् / तक्ष्णुवद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त तक्ष्यत् तक्ष्यन् तक्ष्यती / तक्ष्यन्ती तक्ष्यत् / तक्ष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) तष्ट्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रतक्ष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) तष्टुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय तक्षम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त तक्ष तक्षः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त तष्टि — तष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ततक्ष्वस् ततक्ष्वान् ततक्षुषी ततक्ष्वत् / ततक्ष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।