🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:57 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तक्ष् (तक्षूँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0743
धात्वर्थ: तनूकरणे — तेज करना, छीलना (to sharpen, to peel off)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्षति / तक्ष्णोतितक्षतः / तक्ष्णुतःतक्षन्ति / तक्ष्णुवन्ति
मध्यमतक्षसि / तक्ष्णोषितक्षथः / तक्ष्णुथःतक्षथ / तक्ष्णुथ
उत्तमतक्षामि / तक्ष्णोमितक्षावः / तक्ष्णुवःतक्षामः / तक्ष्णुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्षतात् / तक्षताद् / तक्षतु / तक्ष्णुतात् / तक्ष्णुताद् / तक्ष्णोतुतक्षताम् / तक्ष्णुताम्तक्षन्तु / तक्ष्णुवन्तु
मध्यमतक्ष / तक्षतात् / तक्षताद् / तक्ष्णुतात् / तक्ष्णुताद् / तक्ष्णुहितक्षतम् / तक्ष्णुतम्तक्षत / तक्ष्णुत
उत्तमतक्षाणि / तक्ष्णवानितक्षाव / तक्ष्णवावतक्षाम / तक्ष्णवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतक्षत् / अतक्षद् / अतक्ष्णोत् / अतक्ष्णोद्अतक्षताम् / अतक्ष्णुताम्अतक्षन् / अतक्ष्णुवन्
मध्यमअतक्षः / अतक्ष्णोःअतक्षतम् / अतक्ष्णुतम्अतक्षत / अतक्ष्णुत
उत्तमअतक्षम् / अतक्ष्णवम्अतक्षाव / अतक्ष्णुवअतक्षाम / अतक्ष्णुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्षेत् / तक्षेद् / तक्ष्णुयात् / तक्ष्णुयाद्तक्षेताम् / तक्ष्णुयाताम्तक्षेयुः / तक्ष्णुयुः
मध्यमतक्षेः / तक्ष्णुयाःतक्षेतम् / तक्ष्णुयातम्तक्षेत / तक्ष्णुयात
उत्तमतक्षेयम् / तक्ष्णुयाम्तक्षेव / तक्ष्णुयावतक्षेम / तक्ष्णुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्षिष्यति / तक्ष्यतितक्षिष्यतः / तक्ष्यतःतक्षिष्यन्ति / तक्ष्यन्ति
मध्यमतक्षिष्यसि / तक्ष्यसितक्षिष्यथः / तक्ष्यथःतक्षिष्यथ / तक्ष्यथ
उत्तमतक्षिष्यामि / तक्ष्यामितक्षिष्यावः / तक्ष्यावःतक्षिष्यामः / तक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्षिता / तष्टातक्षितारौ / तष्टारौतक्षितारः / तष्टारः
मध्यमतक्षितासि / तष्टासितक्षितास्थः / तष्टास्थःतक्षितास्थ / तष्टास्थ
उत्तमतक्षितास्मि / तष्टास्मितक्षितास्वः / तष्टास्वःतक्षितास्मः / तष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमततक्षततक्षतुःततक्षुः
मध्यमततक्षिथ / ततष्ठततक्षथुःततक्ष
उत्तमततक्षततक्षिव / ततक्ष्वततक्षिम / ततक्ष्म

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतक्षीत् / अतक्षीद् / अताक्षीत् / अताक्षीद्अतक्षिष्टाम् / अताष्टाम्अतक्षिषुः / अताक्षुः
मध्यमअतक्षीः / अताक्षीःअतक्षिष्टम् / अताष्टम्अतक्षिष्ट / अताष्ट
उत्तमअतक्षिषम् / अताक्षम्अतक्षिष्व / अताक्ष्वअतक्षिष्म / अताक्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतक्ष्यात् / तक्ष्याद्तक्ष्यास्ताम्तक्ष्यासुः
मध्यमतक्ष्याःतक्ष्यास्तम्तक्ष्यास्त
उत्तमतक्ष्यासम्तक्ष्यास्वतक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतक्षिष्यत् / अतक्षिष्यद् / अतक्ष्यत् / अतक्ष्यद्अतक्षिष्यताम् / अतक्ष्यताम्अतक्षिष्यन् / अतक्ष्यन्
मध्यमअतक्षिष्यः / अतक्ष्यःअतक्षिष्यतम् / अतक्ष्यतम्अतक्षिष्यत / अतक्ष्यत
उत्तमअतक्षिष्यम् / अतक्ष्यम्अतक्षिष्याव / अतक्ष्यावअतक्षिष्याम / अतक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें