॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पतला, दुबला, कृश
संस्कृत: देहः, चर्मः · पर्याय: कलेवर, गात्र, वपुस्, संहनन, शरीर
व्युत्पत्ति: तन्+उ (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तनुः | तनू | तनवः |
| द्वितीया | तनुम् | तनू | तनूः |
| तृतीया | तन्वा | तनुभ्याम् | तनुभिः |
| चतुर्थी | तनवे / तन्वै | तनुभ्याम् | तनुभ्यः |
| पञ्चमी | तनोः / तन्वाः | तनुभ्याम् | तनुभ्यः |
| षष्ठी | तनोः / तन्वाः | तन्वोः | तनूनाम् |
| सप्तमी | तनौ / तन्वाम् | तन्वोः | तनुषु |
| सम्बोधन | हे तनो | हे तनू | हे तनवः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: उत्पन्न करना, पैदा होना
संस्कृत: प्रादुर्भावे
अंग्रेज़ी: to be born,to become, to come to existence
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजनि / अजनिष्ट | अजनिषाताम् | अजनिषत |
| मध्यम | अजनिष्ठाः | अजनिषाथाम् | अजनिध्वम् |
| उत्तम | अजनिषि | अजनिष्वहि | अजनिष्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): जायते · लिट् (आत्मने.): जज्ञे · लुट् (आत्मने.): जनिता · लृट् (आत्मने.): जनिष्यते · लोट् (आत्मने.): जायताम् · लङ् (आत्मने.): अजायत · विधिलिङ् (आत्मने.): जायेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): जनिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अजनि · लृङ् (आत्मने.): अजनिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जनन · ण्वुल्: जनकः · तृच्: जनिता · यत्: जन्यः · तव्य: जनितव्यः · अनीयर्: जननीयः · क्त: जातः · क्तवतु: जातवान् · शानच्: जायमानः · क्त्वा: जनित्वा · ल्यप्: प्रजाय · तुमुन्: जनितुम् · णमुल्: जनम् · घञ्: जनः · क्तिन्: जाति · क्वसु: जेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तनू | तनु (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: तनु (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | तनु (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
| जनि | जन् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: जनी (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन | जन् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
तनू 📚 ➤ पतला, दुबला, कृश
संस्कृत: देहः, चर्मः · पर्याय: कलेवर, गात्र, वपुस्, संहनन, शरीर
जनि 📚 ➤ उत्पन्न करना, पैदा होना
संस्कृत: प्रादुर्भावे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तनु 📚 | कृश । दुबला पतला | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| जन् 📚 | cl. 1. [RV.; AV.] and cl. 10. जनति, ˚ते (Subj. जनत्, RV.; ˚नात्, AV. … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| तनु |
शरीर के और नाम (२.६.७२) — काय, देह, मूर्ति, तनू छोटा/बारीक (३.१.६०) — स्तोक, अल्प, क्षुल्लक, सूक्ष्म, श्लक्ष्ण, दभ्र, कृश |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड