॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तुम
संस्कृत: त्वम्
अंग्रेज़ी: You
व्युत्पत्ति: युष् + मदिक्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | त्वम् | त्वाम् | यूयम् |
| द्वितीया | त्वाम् | त्वाम् | त्वान् |
| तृतीया | त्वया | त्वाभ्याम् | त्वाभिः |
| चतुर्थी | तुभ्यम् | त्वाभ्याम् | त्वभ्यम् |
| पञ्चमी | त्वत् / त्वद् | त्वाभ्याम् | त्वत् / त्वद् |
| षष्ठी | तव | त्वयोः | त्वाकम् |
| सप्तमी | त्वयि | त्वयोः | त्वासु |
| सम्बोधन | हे त्वम् | हे त्वाम् | हे यूयम् |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जीना, श्वासोच्छवास करना, समर्थ होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणने
अंग्रेज़ी: to breathe,to live, to inhale, to be able
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अनाता | अनाते | अनाताः |
| द्वितीया | अनाताम् | अनाते | अनाताः |
| तृतीया | अनातया | अनाताभ्याम् | अनाताभिः |
| चतुर्थी | अनातायै | अनाताभ्याम् | अनाताभ्यः |
| पञ्चमी | अनातायाः | अनाताभ्याम् | अनाताभ्यः |
| षष्ठी | अनातायाः | अनातयोः | अनातानाम् |
| सप्तमी | अनातायाम् | अनातयोः | अनातासु |
| सम्बोधन | हे अनाते | हे अनाते | हे अनाताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अनिति | अनितः | अनन्ति |
| मध्यम | अनिषि | अनिथः | अनिथ |
| उत्तम | अनिमि | अनिवः | अनिमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अनिति · लिट्: आन · लुट्: अनिता · लृट्: अनिष्यति · लोट्: अनितात् · लङ्: आनत् · विधिलिङ्: अन्यात् · आशीर्लिङ्: अन्यात् · लुङ्: आनीत् · लृङ्: आनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अनन · ण्वुल्: आनकः · तृच्: अनिता · ण्यत्: आन्यः · तव्य: अनितव्यः · अनीयर्: अननीयः · क्त: अनितः · क्तवतु: अनितवान् · शतृ: अनन् · स्य-शतृ: अनिष्यन् · क्त्वा: अनित्वा · ल्यप्: प्राण्य · तुमुन्: अनितुम् · णमुल्: आनम् · घञ्: आनः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आनिवान्
ते 📚 ➤ तुम
संस्कृत: त्वम्
अनात 📚 ➤ जीना, श्वासोच्छवास करना, समर्थ होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| युष्मद् 📚 | the base of the 2nd pers. pron. as used in comp | 🔵🟣🟢🟤 |
| अनाता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| तयनात | ते + अनात | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड