॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: वर्षावरणयोः
अंग्रेज़ी: to rain, to approach, to cover, to surround
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चटा | चटे | चटाः |
| द्वितीया | चटाम् | चटे | चटाः |
| तृतीया | चटया | चटाभ्याम् | चटाभिः |
| चतुर्थी | चटायै | चटाभ्याम् | चटाभ्यः |
| पञ्चमी | चटायाः | चटाभ्याम् | चटाभ्यः |
| षष्ठी | चटायाः | चटयोः | चटानाम् |
| सप्तमी | चटायाम् | चटयोः | चटासु |
| सम्बोधन | हे चटे | हे चटे | हे चटाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चटति | चटतः | चटन्ति |
| मध्यम | चटसि | चटथः | चटथ |
| उत्तम | चटामि | चटावः | चटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चटति · लिट्: चचाट · लुट्: चटिता · लृट्: चटिष्यति · लोट्: चटतात् · लङ्: अचटत् · विधिलिङ्: चटेत् · आशीर्लिङ्: चट्यात् · लुङ्: अचटीत् · लृङ्: अचटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चटन · ण्वुल्: चाटकः · तृच्: चटिता · ण्यत्: चाट्यः · तव्य: चटितव्यः · अनीयर्: चटनीयः · क्त: चटितः · क्तवतु: चटितवान् · शतृ: चटन् · स्य-शतृ: चटिष्यन् · क्त्वा: चटित्वा · ल्यप्: प्रचट्य · तुमुन्: चटितुम् · णमुल्: चाटम् · घञ्: चाटः · क्तिन्: चट्टि · क्वसु: चेटिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तिल-चटा | समास: तिल + चटा तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चटा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: चट् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: चटा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चट् + अच् | चटा (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: चट् + अच् |
तिलचटा 📚तिल 📚चटा ➤ तिल (तेल लगाना, सिद्ध होना, चिकना होना) + चटा ((कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: वर्षावरणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तिल 📚 | प्रति वर्ष बोया जानेवाला हाथ डेढ़ हाथ ऊँचा एक पौधा जिसकी खेती संसार के… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चटा 📚 | चट्टा । चेता । विद्दार्थी | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| तिल |
पिण्याक (३.३.९) — लोबान |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड