॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तिः | ती | तयः |
| द्वितीया | तिम् | ती | तीः |
| तृतीया | त्या | तिभ्याम् | तिभिः |
| चतुर्थी | तये / त्यै | तिभ्याम् | तिभ्यः |
| पञ्चमी | तेः / त्याः | तिभ्याम् | तिभ्यः |
| षष्ठी | तेः / त्याः | त्योः | तीनाम् |
| सप्तमी | तौ / त्याम् | त्योः | तिषु |
| सम्बोधन | हे ते | हे ती | हे तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अयते | अयेते | अयन्ते |
| मध्यम | अयसे | अयेथे | अयध्वे |
| उत्तम | अये | अयावहे | अयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): अयते · लिट् (आत्मने.): अयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): अयिता · लृट् (आत्मने.): अयिष्यते · लोट् (आत्मने.): अयताम् · लङ् (आत्मने.): आयत · विधिलिङ् (आत्मने.): अयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): आयिष्ट · लृङ् (आत्मने.): आयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: अयिता · ण्यत्: आय्यः · तव्य: अयितव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: अयितः · क्तवतु: अयितवान् · शानच्: अयमानः · क्त्वा: अयित्वा · ल्यप्: प्लाय्य · तुमुन्: अयितुम् · णमुल्: आयम् · घञ्: आयः · क्तिन्: ति · क्वसु: अयाम्बभूवान्
अर्थ: खोदना, सताना, दुख देना, स्थिर रहना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: खदने
अंग्रेज़ी: to dig, to irritate, to cause pain, to be steady
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खापनम् | खापने | खापनानि |
| द्वितीया | खापनम् | खापने | खापनानि |
| तृतीया | खापनेन | खापनाभ्याम् | खापनैः |
| चतुर्थी | खापनाय | खापनाभ्याम् | खापनेभ्यः |
| पञ्चमी | खापनात् / खापनाद् | खापनाभ्याम् | खापनेभ्यः |
| षष्ठी | खापनस्य | खापनयोः | खापनानाम् |
| सप्तमी | खापने | खापनयोः | खापनेषु |
| सम्बोधन | हे खापन | हे खापने | हे खापनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खायति | खायतः | खायन्ति |
| मध्यम | खायसि | खायथः | खायथ |
| उत्तम | खायामि | खायावः | खायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खायति · लिट्: चखौ · लुट्: खाता · लृट्: खास्यति · लोट्: खायतात् · लङ्: अखायत् · विधिलिङ्: खायेत् · आशीर्लिङ्: खायात् · लुङ्: अखासीत् · लृङ्: अखास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खान · ण्वुल्: खायकः · तृच्: खाता · यत्: खेयः · तव्य: खातव्यः · अनीयर्: खानीयः · क्त: खातः · क्तवतु: खातवान् · शतृ: खायन् · स्य-शतृ: खास्यन् · क्त्वा: खात्वा · ल्यप्: प्रखाय · तुमुन्: खातुम् · णमुल्: खायम् · घञ्: खायः · क्तिन्: खाति · क्वसु: चखिवान्
ती 📚 ➤ जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
खापन 📚 ➤ खोदना, सताना, दुख देना, स्थिर रहना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: खदने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ति 📚 | पु वि॰ वह । ति न नगरि ना नागरी, प्रति पद हंसक हीन ।—केशव (शब्द॰) | 🟠🔵🟢 |
| खापन 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड