🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:18 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खै (खै)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1060
धात्वर्थ: खदने — खोदना, सताना, दुख देना, स्थिर रहना (to dig, to irritate, to cause pain, to be steady)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखायतिखायतःखायन्ति
मध्यमखायसिखायथःखायथ
उत्तमखायामिखायावःखायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखायतात् / खायताद् / खायतुखायताम्खायन्तु
मध्यमखाय / खायतात् / खायताद्खायतम्खायत
उत्तमखायानिखायावखायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखायत् / अखायद्अखायताम्अखायन्
मध्यमअखायःअखायतम्अखायत
उत्तमअखायम्अखायावअखायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखायेत् / खायेद्खायेताम्खायेयुः
मध्यमखायेःखायेतम्खायेत
उत्तमखायेयम्खायेवखायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखास्यतिखास्यतःखास्यन्ति
मध्यमखास्यसिखास्यथःखास्यथ
उत्तमखास्यामिखास्यावःखास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखाताखातारौखातारः
मध्यमखातासिखातास्थःखातास्थ
उत्तमखातास्मिखातास्वःखातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचखौचखतुःचखुः
मध्यमचखाथ / चखिथचखथुःचख
उत्तमचखौचखिवचखिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखासीत् / अखासीद्अखासिष्टाम्अखासिषुः
मध्यमअखासीःअखासिष्टम्अखासिष्ट
उत्तमअखासिषम्अखासिष्वअखासिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखायात् / खायाद्खायास्ताम्खायासुः
मध्यमखायाःखायास्तम्खायास्त
उत्तमखायासम्खायास्वखायास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखास्यत् / अखास्यद्अखास्यताम्अखास्यन्
मध्यमअखास्यःअखास्यतम्अखास्यत
उत्तमअखास्यम्अखास्यावअखास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें