॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तृप्त होना, प्रसन्न करना
संस्कृत: तृप्तौ
अंग्रेज़ी: to satisfy, to be satisfied, to please, to be pleased
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तृपतात् / तृपताद् / तृपतु | तृपताम् | तृपन्तु |
| मध्यम | तृप / तृपतात् / तृपताद् | तृपतम् | तृपत |
| उत्तम | तृपाणि | तृपाव | तृपाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तृपति · लिट्: ततर्प · लुट्: तर्पिता · लृट्: तर्पिष्यति · लोट्: तृपतात् · लङ्: अतृपत् · विधिलिङ्: तृपेत् · आशीर्लिङ्: तृप्यात् · लुङ्: अतर्पीत् · लृङ्: अतर्पिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तर्पण · ण्वुल्: तर्पकः · तृच्: तर्पिता · तव्य: तर्पितव्यः · अनीयर्: तर्पणीयः · क्त: तृपितः · क्तवतु: तृपितवान् · शतृ: तृपन् · स्य-शतृ: तर्पिष्यन् · क्त्वा: तर्पित्वा · ल्यप्: प्रतृप्य · तुमुन्: तर्पितुम् · णमुल्: तर्पम् · घञ्: तर्पः · क्तिन्: तृप्ति · क्वसु: ततृप्वान्
अर्थ: मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
व्युत्पत्ति: नी+ऋन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ना | नरौ | नरः |
| द्वितीया | नरम् | नरौ | नॄन् |
| तृतीया | न्रा | नृभ्याम् | नृभिः |
| चतुर्थी | न्रे | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| पञ्चमी | नुः | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| षष्ठी | नुः | न्रोः | नृणाम् / नॄणाम् |
| सप्तमी | नरि | न्रोः | नृषु |
| सम्बोधन | हे नः | हे नरौ | हे नरः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
तृपत 📚 ➤ तृप्त होना, प्रसन्न करना
संस्कृत: तृप्तौ
ना 📚 ➤ मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तृप् 📚 | cl. 4. तृप्यति [AV.; TS. &c.; metrically also ˚ते] cl. 5. [Subj. 2. s… | 🔵🟣 |
| नृ 📚 | नर । मनुष्य | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड