॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीडा, वेदना
संस्कृत: वृषभादिप्रेरणदण्डः · पर्याय: प्राजन, तोत्र
व्युत्पत्ति: तुद् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तोदनम् | तोदने | तोदनानि |
| द्वितीया | तोदनम् | तोदने | तोदनानि |
| तृतीया | तोदनेन | तोदनाभ्याम् | तोदनैः |
| चतुर्थी | तोदनाय | तोदनाभ्याम् | तोदनेभ्यः |
| पञ्चमी | तोदनात् / तोदनाद् | तोदनाभ्याम् | तोदनेभ्यः |
| षष्ठी | तोदनस्य | तोदनयोः | तोदनानाम् |
| सप्तमी | तोदने | तोदनयोः | तोदनेषु |
| सम्बोधन | हे तोदन | हे तोदने | हे तोदनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तोदनम् | तोदन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: तुद् + णिच्+ल्युट्) अन्य सम्भावना: तोदन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
तोदनम् 📚 ➤ पीडा, वेदना
संस्कृत: वृषभादिप्रेरणदण्डः · पर्याय: प्राजन, तोत्र
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तोदन 📚 | तोत्र । चाबुक, कोड़ा, चमोटी आदि | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| तोदन |
बैल हाँकने का पैना (२.९.१३) — प्राजन, तोत्र |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड