॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: समृद्ध होना, शीघ्र कार्य करना,चतुर होना
संस्कृत: वृद्धौ शीघ्रार्थे च
अंग्रेज़ी: to prosper, to grow, to act fastm to be quick, to be alert
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दक्षते | दक्षेते | दक्षन्ते |
| मध्यम | दक्षसे | दक्षेथे | दक्षध्वे |
| उत्तम | दक्षे | दक्षावहे | दक्षामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): दक्षते · लिट् (आत्मने.): ददक्षे · लुट् (आत्मने.): दक्षिता · लृट् (आत्मने.): दक्षिष्यते · लोट् (आत्मने.): दक्षताम् · लङ् (आत्मने.): अदक्षत · विधिलिङ् (आत्मने.): दक्षेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दक्षिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अदक्षिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अदक्षिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दक्षण · ण्वुल्: दक्षकः · तृच्: दक्षिता · ण्यत्: दक्ष्यः · तव्य: दक्षितव्यः · अनीयर्: दक्षणीयः · क्त: दक्षितः · क्तवतु: दक्षितवान् · शानच्: दक्षमाणः · क्त्वा: दक्षित्वा · ल्यप्: प्रदक्ष्य · तुमुन्: दक्षितुम् · णमुल्: दक्षम् · घञ्: दक्षः · क्तिन्: दष्टि · क्वसु: ददक्ष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दक्षते | दक्ष् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: दक्षता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन | दक्षता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन |
दक्षते ➤ समृद्ध होना, शीघ्र कार्य करना,चतुर होना
संस्कृत: वृद्धौ शीघ्रार्थे च
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड