॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दरिद्र होना, दुःखित होना, गरीब होना, निर्धन होना
संस्कृत: दुर्गतौ
अंग्रेज़ी: to be poor,to be distressed, to be sad
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दरिद्राति | दरिद्रितः | दरिद्रति |
| मध्यम | दरिद्रासि | दरिद्रिथः | दरिद्रिथ |
| उत्तम | दरिद्रामि | दरिद्रिवः | दरिद्रिमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दरिद्राति · लिट्: ददरिद्रौ · लुट्: दरिद्रिता · लृट्: दरिद्रिष्यति · लोट्: दरिद्रातु · लङ्: अदरिद्रात् · विधिलिङ्: दरिद्रियात् · आशीर्लिङ्: दरिद्र्यात् · लुङ्: अदरिद्रासीत् · लृङ्: अदरिद्रिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दरिद्राण · ण्वुल्: दरिद्रायकः · तृच्: दरिद्रिता · यत्: दरिद्र्यः · तव्य: दरिद्रितव्यः · अनीयर्: दरिद्रणीयः · क्त: दरिद्रितः · क्तवतु: दरिद्रितवान् · शतृ: दरिद्रत्/दरिद्रद् · स्य-शतृ: दरिद्रिष्यन् · क्त्वा: दरिद्रित्वा · ल्यप्: प्रदरिद्र्य · तुमुन्: दरिद्रितुम् · णमुल्: दरिद्रम् · घञ्: दरिद्रः · क्तिन्: दरिद्र्ति · क्वसु: ददरिद्र्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दरिद्राति | दरिद्रा धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: दरिद्राता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: दरिद्रा + तल् (भाववाचक) |
दरिद्राति ➤ दरिद्र होना, दुःखित होना, गरीब होना, निर्धन होना
संस्कृत: दुर्गतौ
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड