२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दरिद्रा (दरिद्रा)
अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0068
धात्वर्थ: दुर्गतौ — दरिद्र होना, दुःखित होना, गरीब होना, निर्धन होना (to be poor,to be distressed, to be sad)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्राति दरिद्रितः दरिद्रति मध्यम दरिद्रासि दरिद्रिथः दरिद्रिथ उत्तम दरिद्रामि दरिद्रिवः दरिद्रिमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्रातु / दरिद्रितात् / दरिद्रिताद् दरिद्रिताम् दरिद्रतु मध्यम दरिद्रितात् / दरिद्रिताद् / दरिद्रिहि दरिद्रितम् दरिद्रित उत्तम दरिद्राणि दरिद्राव दरिद्राम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदरिद्रात् / अदरिद्राद् अदरिद्रिताम् अदरिद्रुः मध्यम अदरिद्राः अदरिद्रितम् अदरिद्रित उत्तम अदरिद्राम् अदरिद्रिव अदरिद्रिम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्रियात् / दरिद्रियाद् दरिद्रियाताम् दरिद्रियुः मध्यम दरिद्रियाः दरिद्रियातम् दरिद्रियात उत्तम दरिद्रियाम् दरिद्रियाव दरिद्रियाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्रिष्यति दरिद्रिष्यतः दरिद्रिष्यन्ति मध्यम दरिद्रिष्यसि दरिद्रिष्यथः दरिद्रिष्यथ उत्तम दरिद्रिष्यामि दरिद्रिष्यावः दरिद्रिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्रिता दरिद्रितारौ दरिद्रितारः मध्यम दरिद्रितासि दरिद्रितास्थः दरिद्रितास्थ उत्तम दरिद्रितास्मि दरिद्रितास्वः दरिद्रितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददरिद्रौ / दरिद्राञ्चकार / दरिद्रामास / दरिद्राम्बभूव ददरिद्रतुः / दरिद्राञ्चक्रतुः / दरिद्रामासतुः / दरिद्राम्बभूवतुः ददरिद्रुः / दरिद्राञ्चक्रुः / दरिद्रामासुः / दरिद्राम्बभूवुः मध्यम ददरिद्रिथ / दरिद्राञ्चकर्थ / दरिद्रामासिथ / दरिद्राम्बभूविथ ददरिद्रथुः / दरिद्राञ्चक्रथुः / दरिद्रामासथुः / दरिद्राम्बभूवथुः ददरिद्र / दरिद्राञ्चक्र / दरिद्रामास / दरिद्राम्बभूव उत्तम ददरिद्रौ / दरिद्राञ्चकर / दरिद्राञ्चकार / दरिद्रामास / दरिद्राम्बभूव ददरिद्रिव / दरिद्राञ्चकृव / दरिद्रामासिव / दरिद्राम्बभूविव ददरिद्रिम / दरिद्राञ्चकृम / दरिद्रामासिम / दरिद्राम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदरिद्रासीत् / अदरिद्रासीद् / अदरिद्रीत् / अदरिद्रीद् अदरिद्रासिष्टाम् / अदरिद्रिष्टाम् अदरिद्रासिषुः / अदरिद्रिषुः मध्यम अदरिद्रासीः / अदरिद्रीः अदरिद्रासिष्टम् / अदरिद्रिष्टम् अदरिद्रासिष्ट / अदरिद्रिष्ट उत्तम अदरिद्रासिषम् / अदरिद्रिषम् अदरिद्रासिष्व / अदरिद्रिष्व अदरिद्रासिष्म / अदरिद्रिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्र्यात् / दरिद्र्याद् दरिद्र्यास्ताम् दरिद्र्यासुः मध्यम दरिद्र्याः दरिद्र्यास्तम् दरिद्र्यास्त उत्तम दरिद्र्यासम् दरिद्र्यास्व दरिद्र्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदरिद्रिष्यत् / अदरिद्रिष्यद् अदरिद्रिष्यताम् अदरिद्रिष्यन् मध्यम अदरिद्रिष्यः अदरिद्रिष्यतम् अदरिद्रिष्यत उत्तम अदरिद्रिष्यम् अदरिद्रिष्याव अदरिद्रिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्र्यते दरिद्र्येते दरिद्र्यन्ते मध्यम दरिद्र्यसे दरिद्र्येथे दरिद्र्यध्वे उत्तम दरिद्र्ये दरिद्र्यावहे दरिद्र्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्र्यताम् दरिद्र्येताम् दरिद्र्यन्ताम् मध्यम दरिद्र्यस्व दरिद्र्येथाम् दरिद्र्यध्वम् उत्तम दरिद्र्यै दरिद्र्यावहै दरिद्र्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदरिद्र्यत अदरिद्र्येताम् अदरिद्र्यन्त मध्यम अदरिद्र्यथाः अदरिद्र्येथाम् अदरिद्र्यध्वम् उत्तम अदरिद्र्ये अदरिद्र्यावहि अदरिद्र्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्र्येत दरिद्र्येयाताम् दरिद्र्येरन् मध्यम दरिद्र्येथाः दरिद्र्येयाथाम् दरिद्र्येध्वम् उत्तम दरिद्र्येय दरिद्र्येवहि दरिद्र्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दरिद्रिष्यते दरिद्रिष्येते दरिद्रिष्यन्ते मध्यम दरिद्रिष्यसे दरिद्रिष्येथे दरिद्रिष्यध्वे उत्तम दरिद्रिष्ये दरिद्रिष्यावहे दरिद्रिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दरिद्राण — — दरिद्राणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दरिद्रायक दरिद्रायकः दरिद्रायिका दरिद्रायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दरिद्रितृ दरिद्रिता दरिद्रित्री दरिद्रितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त दरिद्र्य दरिद्र्यः दरिद्र्या दरिद्र्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दरिद्रितव्य दरिद्रितव्यः दरिद्रितव्या दरिद्रितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दरिद्रणीय दरिद्रणीयः दरिद्रणीया दरिद्रणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दरिद्रित दरिद्रितः दरिद्रिता दरिद्रितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दरिद्रितवत् दरिद्रितवान् दरिद्रितवती दरिद्रितवत् / दरिद्रितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दरिद्रत् दरिद्रत् / दरिद्रद् दरिद्रती दरिद्रत् / दरिद्रद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दरिद्रिष्यत् दरिद्रिष्यन् दरिद्रिष्यती / दरिद्रिष्यन्ती दरिद्रिष्यत् / दरिद्रिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दरिद्रित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदरिद्र्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दरिद्रितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दरिद्रम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दरिद्र दरिद्रः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दरिद्र्ति — दरिद्र्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददरिद्र्वस् ददरिद्र्वान् ददरिद्रुषी ददरिद्र्वत् / ददरिद्र्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।