॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काटना, डसना, दंश मारना
संस्कृत: दशने
अंग्रेज़ी: to bite,to sting
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दशतात् / दशताद् / दशतु | दशताम् | दशन्तु |
| मध्यम | दश / दशतात् / दशताद् | दशतम् | दशत |
| उत्तम | दशानि | दशाव | दशाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दशति · लिट्: ददंश · लुट्: दंष्टा · लृट्: दङ्क्ष्यति · लोट्: दशतात् · लङ्: अदशत् · विधिलिङ्: दशेत् · आशीर्लिङ्: दश्यात् · लुङ्: अदाङ्क्षीत् · लृङ्: अदङ्क्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दंशन · ण्वुल्: दंशकः · तृच्: दंष्टा · ण्यत्: दंश्यः · तव्य: दंष्टव्यः · अनीयर्: दंशनीयः · क्त: दष्टः · क्तवतु: दष्टवान् · शतृ: दशन् · स्य-शतृ: दङ्क्ष्यन् · क्त्वा: दष्ट्वा · ल्यप्: प्रदश्य · तुमुन्: दंष्टुम् · णमुल्: दंशम् · घञ्: दंशः · क्तिन्: दष्टि · क्वसु: देशिवान्
अर्थ: नाम
संस्कृत: अभिधानम्, नाम · पर्याय: आह्वय, आख्या, आह्वा, अभिधान, नामधेय
अंग्रेज़ी: Name
व्युत्पत्ति: म्नायते अभ्यस्यते नम्यते अभिधीयते अर्थोऽनेन वा म्ना +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नाम | नाम्नी / नामनी | नामानि |
| द्वितीया | नाम | नाम्नी / नामनी | नामानि |
| तृतीया | नाम्ना | नामभ्याम् | नामभिः |
| चतुर्थी | नाम्ने | नामभ्याम् | नामभ्यः |
| पञ्चमी | नाम्नः | नामभ्याम् | नामभ्यः |
| षष्ठी | नाम्नः | नाम्नोः | नाम्नाम् |
| सप्तमी | नाम्नि / नामनि | नाम्नोः | नामसु |
| सम्बोधन | हे नामन् / हे नाम | हे नाम्नी / हे नामनी | हे नामानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
दश 📚 ➤ काटना, डसना, दंश मारना
संस्कृत: दशने
नाम 📚 ➤ नाम
संस्कृत: अभिधानम्, नाम · पर्याय: आह्वय, आख्या, आह्वा, अभिधान, नामधेय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दंश् 📚 | or दंस् cl. 1. 10. P. ˚शति, ˚शयति or ˚स्˚, ‘to speak’ or ‘to shine’, D… | 🔵🟣 |
| नामन् 📚 | n. (prob. neither fr. √ ज्ञा nor fr. √ म्ना [cf. Uṇ. iv, 150]; ifc. f.… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड