॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रकाशित होना, चमकना
संस्कृत: दीप्तौ
अंग्रेज़ी: to shine,to burn,to be illustrious, to glow
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदीपि / अदीपिष्ट | अदीपिषाताम् | अदीपिषत |
| मध्यम | अदीपिष्ठाः | अदीपिषाथाम् | अदीपिध्वम् |
| उत्तम | अदीपिषि | अदीपिष्वहि | अदीपिष्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): दीप्यते · लिट् (आत्मने.): दिदीपे · लुट् (आत्मने.): दीपिता · लृट् (आत्मने.): दीपिष्यते · लोट् (आत्मने.): दीप्यताम् · लङ् (आत्मने.): अदीप्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): दीप्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दीपिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अदीपि · लृङ् (आत्मने.): अदीपिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दीपन · ण्वुल्: दीपकः · तृच्: दीपिता · ण्यत्: दीप्यः · तव्य: दीपितव्यः · अनीयर्: दीपनीयः · क्त: दीप्तः · क्तवतु: दीप्तवान् · शानच्: दीप्यमानः · क्त्वा: दीपित्वा · ल्यप्: प्रदीप्य · तुमुन्: दीपितुम् · णमुल्: दीपम् · घञ्: दीपः · क्तिन्: दीप्ति · क्वसु: दिदीप्वान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इयाय | ईयतुः | ईयुः |
| मध्यम | इययिथ / इयेथ | ईयथुः | ईय |
| उत्तम | इयय / इयाय | ईयिव | ईयिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दीपि | दीप् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: दीप् धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | दीपिन् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| ईय | इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दीप् 📚 | cl. 4. Ā. दीप्यते (दीप्यते, TBr., दीप्यति, MBh. pf. दिदीपे, Ragh. v, … | 🔵🟣 |
| ईय 📚 | [ई-बा˚ क्यप्] Pervading; ˚चक्षस् of pervading sight | 🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दीपीय | दीपि + ईय | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड