॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दूध निकालना, दोहना (वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद))
संस्कृत: प्रपूरणे
अंग्रेज़ी: to milk, to extract
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दुहाना | दुहाने | दुहानाः |
| द्वितीया | दुहानाम् | दुहाने | दुहानाः |
| तृतीया | दुहानया | दुहानाभ्याम् | दुहानाभिः |
| चतुर्थी | दुहानायै | दुहानाभ्याम् | दुहानाभ्यः |
| पञ्चमी | दुहानायाः | दुहानाभ्याम् | दुहानाभ्यः |
| षष्ठी | दुहानायाः | दुहानयोः | दुहानानाम् |
| सप्तमी | दुहानायाम् | दुहानयोः | दुहानासु |
| सम्बोधन | हे दुहाने | हे दुहाने | हे दुहानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दोग्धि | दुग्धः | दुहन्ति |
| मध्यम | धोक्षि | दुग्धः | दुग्ध |
| उत्तम | दोह्मि | दुह्वः | दुह्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दोग्धि · लट् (आत्मने.): दुग्धे · लिट्: दुदोह · लिट् (आत्मने.): दुदुहे · लुट्: दोग्धा · लुट् (आत्मने.): दोग्धा · लृट्: धोक्ष्यति · लृट् (आत्मने.): धोक्ष्यते · लोट्: दुग्धात् · लोट् (आत्मने.): दुग्धाम् · लङ्: अधोक् · लङ् (आत्मने.): अदुग्ध · विधिलिङ्: दुह्यात् · विधिलिङ् (आत्मने.): दुहीत · आशीर्लिङ्: दुह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): धुक्षीष्ट · लुङ्: अधुक्षत् · लुङ् (आत्मने.): अदुग्ध · लृङ्: अधोक्ष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अधोक्ष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दोहन · ण्वुल्: दोहकः · तृच्: दोग्धा · ण्यत्: दोह्यः · तव्य: दोग्धव्यः · अनीयर्: दोहनीयः · क्त: दुग्धः · क्तवतु: दुग्धवान् · शतृ: दुहन् · स्य-शतृ: धोक्ष्यन् · शानच्: दुहानः · क्त्वा: दुग्ध्वा · ल्यप्: प्रदुह्य · तुमुन्: दोग्धुम् · णमुल्: दोहम् · घञ्: दोहः · क्तिन्: दुग्धि · क्वसु: दुदुह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दुहाना | दुहाना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दुह् + शानच् 📚 अन्य सम्भावना: दुहाना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: दुह् + शानच् | दुहाना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: दुह् + शानच् |
दुहाना 📚 ➤ दूध निकालना, दोहना (वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद))
संस्कृत: प्रपूरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दुहाना 📚 | दुहने का काम दूसरे से कराना । दूध निकलवाना । जैसे, दूध दुहाना, गाय दुह… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड