॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दुःखित होना या करना, दूषित करना (कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: वैकृत्ये
अंग्रेज़ी: = °ष्य1 L.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दूषणीयः | दूषणीयौ | दूषणीयाः |
| द्वितीया | दूषणीयम् | दूषणीयौ | दूषणीयान् |
| तृतीया | दूषणीयेन | दूषणीयाभ्याम् | दूषणीयैः |
| चतुर्थी | दूषणीयाय | दूषणीयाभ्याम् | दूषणीयेभ्यः |
| पञ्चमी | दूषणीयात् / दूषणीयाद् | दूषणीयाभ्याम् | दूषणीयेभ्यः |
| षष्ठी | दूषणीयस्य | दूषणीययोः | दूषणीयानाम् |
| सप्तमी | दूषणीये | दूषणीययोः | दूषणीयेषु |
| सम्बोधन | हे दूषणीय | हे दूषणीयौ | हे दूषणीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दुष्यति | दुष्यतः | दुष्यन्ति |
| मध्यम | दुष्यसि | दुष्यथः | दुष्यथ |
| उत्तम | दुष्यामि | दुष्यावः | दुष्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दुष्यति · लिट्: दुदोष · लुट्: दोष्टा · लृट्: दोक्ष्यति · लोट्: दुष्यतात् · लङ्: अदुष्यत् · विधिलिङ्: दुष्येत् · आशीर्लिङ्: दुष्यात् · लुङ्: अदुषत् · लृङ्: अदोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दोषण · ण्वुल्: दोषकः · तृच्: दोष्टा · ण्यत्: दोष्यः · तव्य: दोष्टव्यः · अनीयर्: दोषणीयः · क्त: दुष्टः · क्तवतु: दुष्टवान् · शतृ: दुष्यन् · स्य-शतृ: दोक्ष्यन् · क्त्वा: दुष्ट्वा · ल्यप्: प्रदुष्य · तुमुन्: दोष्टुम् · णमुल्: दोषम् · घञ्: दोषः · क्तिन्: दुष्टि · क्वसु: दुदुष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दूषणीय | दूषणीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: दुष् + णिच्+णिच्+अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: दूषणीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: दुष् + णिच्+णिच्+अनीयर् |
दूषणीय 📚 ➤ दुःखित होना या करना, दूषित करना (कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: वैकृत्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दूषणीय 📚 | दोष लगाने योग्य । जिसमें ऐब लगाया जा सके | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड