॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
अंग्रेज़ी: to purify,to cleanse
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दा | दे | दाः |
| द्वितीया | दाम् | दे | दाः |
| तृतीया | दया | दाभ्याम् | दाभिः |
| चतुर्थी | दायै | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| पञ्चमी | दायाः | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| षष्ठी | दायाः | दयोः | दानाम् |
| सप्तमी | दायाम् | दयोः | दासु |
| सम्बोधन | हे दे | हे दे | हे दाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दायति | दायतः | दायन्ति |
| मध्यम | दायसि | दायथः | दायथ |
| उत्तम | दायामि | दायावः | दायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दायति · लिट्: ददौ · लुट्: दाता · लृट्: दास्यति · लोट्: दायतात् · लङ्: अदायत् · विधिलिङ्: दायेत् · आशीर्लिङ्: दायात् · लुङ्: अदासीत् · लृङ्: अदास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दातः · क्तवतु: दातवान् · शतृ: दायन् · स्य-शतृ: दास्यन् · क्त्वा: दात्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · घञ्: दायः · क्तिन्: दाति · क्वसु: ददिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (fr. root खन् with 1. उद्?), a boiler, caldron, vessel, AV. xi, 3, 18
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उखः | उखौ | उखाः |
| द्वितीया | उखम् | उखौ | उखान् |
| तृतीया | उखेन | उखाभ्याम् | उखैः |
| चतुर्थी | उखाय | उखाभ्याम् | उखेभ्यः |
| पञ्चमी | उखात् / उखाद् | उखाभ्याम् | उखेभ्यः |
| षष्ठी | उखस्य | उखयोः | उखानाम् |
| सप्तमी | उखे | उखयोः | उखेषु |
| सम्बोधन | हे उख | हे उखौ | हे उखाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
व्युत्पत्ति: भा+अङ्+टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भा | भे | भाः |
| द्वितीया | भाम् | भे | भाः |
| तृतीया | भया | भाभ्याम् | भाभिः |
| चतुर्थी | भायै | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| पञ्चमी | भायाः | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| षष्ठी | भायाः | भयोः | भानाम् |
| सप्तमी | भायाम् | भयोः | भासु |
| सम्बोधन | हे भे | हे भे | हे भाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दा | दा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: दा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दै + अच् | दय (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दय् + अच् |
| उखम् | उख (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 |
| भा | भा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भास् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | भा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन |
दा 📚 ➤ शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
उखम् 📚 ➤ (fr. root खन् with 1. उद्?), a boiler, caldron, vessel, AV. xi, 3, 18 (अंग्रेज़ी कोश)
भा 📚 ➤ प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दा 📚 | सितार का एक बोल । जैसे,—दा दिर दा ड़ा इत्यादि | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| उख 📚 | m. (fr. root खन् with 1. उद्?), a boiler, caldron, vessel, AV. xi, 3, … | 🔵🟣🟢🟤 |
| भा 📚 | दीप्ति । चमक । प्रकाश | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भा |
प्रभा (चमक) के नाम (१.३.३८) — प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्, छवि, द्युति, दीप्ति |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दोखंभा | दा + उखम् | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
| दोखंभा | उखम् + भा | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड