॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उचकना, उठाना, फेंकना, डोलना, हिलना, झूला झुलाना
संस्कृत: उत्क्षेपे
अंग्रेज़ी: to uproot, to remove, to throw, to shake, to move, to swing
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदूदुलत | अदूदुलेताम् | अदूदुलन्त |
| मध्यम | अदूदुलथाः | अदूदुलेथाम् | अदूदुलध्वम् |
| उत्तम | अदूदुले | अदूदुलावहि | अदूदुलामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दोलयति · लट् (आत्मने.): दोलयते · लिट्: दोलयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): दोलयाञ्चक्रे · लुट्: दोलयिता · लुट् (आत्मने.): दोलयिता · लृट्: दोलयिष्यति · लृट् (आत्मने.): दोलयिष्यते · लोट्: दोलयतात् · लोट् (आत्मने.): दोलयताम् · लङ्: अदोलयत् · लङ् (आत्मने.): अदोलयत · विधिलिङ्: दोलयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): दोलयेत · आशीर्लिङ्: दोल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दोलयिषीष्ट · लुङ्: अदूदुलत् · लुङ् (आत्मने.): अदूदुलत · लृङ्: अदोलयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अदोलयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दोलन · ण्वुल्: दोलकः · तृच्: दोलयिता · यत्: दोल्यः · तव्य: दोलयितव्यः · अनीयर्: दोलनीयः · क्त: दोलितः · क्तवतु: दोलितवान् · शतृ: दोलयन् · स्य-शतृ: दोलयिष्यन् · शानच्: दोलयमानः · क्त्वा: दोलयित्वा · ल्यप्: प्रदोल्य · तुमुन्: दोलयितुम् · णमुल्: दोलम् · क्तिन्: दोल्ति · क्वसु: दोलयाम्बभूवान्
अर्थ: क्रोध
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
दोलि 📚 ➤ उचकना, उठाना, फेंकना, डोलना, हिलना, झूला झुलाना
संस्कृत: उत्क्षेपे
इ 📚 ➤ क्रोध
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दुल् 📚 | cl. 10. P. दोलयति, to swing, throw up, shake to and fro, Bhartṛ. iii, … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दोली | दोलि + इ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड