॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तृप्त होना, संतुष्ट होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: तृप्तौ
अंग्रेज़ी: to be pleased, to be satisfied
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ध्राः | ध्रौ | ध्राः |
| द्वितीया | ध्राम् | ध्रौ | ध्रः |
| तृतीया | ध्रा | ध्राभ्याम् | ध्राभिः |
| चतुर्थी | ध्रे | ध्राभ्याम् | ध्राभ्यः |
| पञ्चमी | ध्रः | ध्राभ्याम् | ध्राभ्यः |
| षष्ठी | ध्रः | ध्रोः | ध्राम् |
| सप्तमी | ध्रि | ध्रोः | ध्रासु |
| सम्बोधन | हे ध्राः | हे ध्रौ | हे ध्राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ध्रायति | ध्रायतः | ध्रायन्ति |
| मध्यम | ध्रायसि | ध्रायथः | ध्रायथ |
| उत्तम | ध्रायामि | ध्रायावः | ध्रायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ध्रायति · लिट्: दध्रौ · लुट्: ध्राता · लृट्: ध्रास्यति · लोट्: ध्रायतात् · लङ्: अध्रायत् · विधिलिङ्: ध्रायेत् · आशीर्लिङ्: ध्रायात् · लुङ्: अध्रासीत् · लृङ्: अध्रास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ध्राण · ण्वुल्: ध्रायकः · तृच्: ध्राता · यत्: ध्रेयः · तव्य: ध्रातव्यः · अनीयर्: ध्राणीयः · क्त: ध्राणः · क्तवतु: ध्राणवान् · शतृ: ध्रायन् · स्य-शतृ: ध्रास्यन् · क्त्वा: ध्रात्वा · ल्यप्: प्रध्राय · तुमुन्: ध्रातुम् · णमुल्: ध्रायम् · घञ्: ध्रायः · क्तिन्: ध्राति · क्वसु: दध्रिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ध्रः | ध्रा (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ध्रै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: ध्रा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ध्रै + अच् | ध्रा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: ध्रै + अच् |
ध्रः 📚 ➤ तृप्त होना, संतुष्ट होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: तृप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ध्रा 📚 | cl. 2. 1. P. ध्राति, or ध्रति, ध्रयति &c. to go, Naigh. ii, 14 | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड