२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ध्रै (ध्रै)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1055
धात्वर्थ: तृप्तौ — तृप्त होना, संतुष्ट होना (to be pleased, to be satisfied)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायति ध्रायतः ध्रायन्ति मध्यम ध्रायसि ध्रायथः ध्रायथ उत्तम ध्रायामि ध्रायावः ध्रायामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायतात् / ध्रायताद् / ध्रायतु ध्रायताम् ध्रायन्तु मध्यम ध्राय / ध्रायतात् / ध्रायताद् ध्रायतम् ध्रायत उत्तम ध्रायाणि ध्रायाव ध्रायाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रायत् / अध्रायद् अध्रायताम् अध्रायन् मध्यम अध्रायः अध्रायतम् अध्रायत उत्तम अध्रायम् अध्रायाव अध्रायाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायेत् / ध्रायेद् ध्रायेताम् ध्रायेयुः मध्यम ध्रायेः ध्रायेतम् ध्रायेत उत्तम ध्रायेयम् ध्रायेव ध्रायेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रास्यति ध्रास्यतः ध्रास्यन्ति मध्यम ध्रास्यसि ध्रास्यथः ध्रास्यथ उत्तम ध्रास्यामि ध्रास्यावः ध्रास्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्राता ध्रातारौ ध्रातारः मध्यम ध्रातासि ध्रातास्थः ध्रातास्थ उत्तम ध्रातास्मि ध्रातास्वः ध्रातास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दध्रौ दध्रतुः दध्रुः मध्यम दध्राथ / दध्रिथ दध्रथुः दध्र उत्तम दध्रौ दध्रिव दध्रिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रासीत् / अध्रासीद् अध्रासिष्टाम् अध्रासिषुः मध्यम अध्रासीः अध्रासिष्टम् अध्रासिष्ट उत्तम अध्रासिषम् अध्रासिष्व अध्रासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायात् / ध्रायाद् / ध्रेयात् / ध्रेयाद् ध्रायास्ताम् / ध्रेयास्ताम् ध्रायासुः / ध्रेयासुः मध्यम ध्रायाः / ध्रेयाः ध्रायास्तम् / ध्रेयास्तम् ध्रायास्त / ध्रेयास्त उत्तम ध्रायासम् / ध्रेयासम् ध्रायास्व / ध्रेयास्व ध्रायास्म / ध्रेयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रास्यत् / अध्रास्यद् अध्रास्यताम् अध्रास्यन् मध्यम अध्रास्यः अध्रास्यतम् अध्रास्यत उत्तम अध्रास्यम् अध्रास्याव अध्रास्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायते ध्रायेते ध्रायन्ते मध्यम ध्रायसे ध्रायेथे ध्रायध्वे उत्तम ध्राये ध्रायावहे ध्रायामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायताम् ध्रायेताम् ध्रायन्ताम् मध्यम ध्रायस्व ध्रायेथाम् ध्रायध्वम् उत्तम ध्रायै ध्रायावहै ध्रायामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रायत अध्रायेताम् अध्रायन्त मध्यम अध्रायथाः अध्रायेथाम् अध्रायध्वम् उत्तम अध्राये अध्रायावहि अध्रायामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायेत ध्रायेयाताम् ध्रायेरन् मध्यम ध्रायेथाः ध्रायेयाथाम् ध्रायेध्वम् उत्तम ध्रायेय ध्रायेवहि ध्रायेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रायिष्यते / ध्रास्यते ध्रायिष्येते / ध्रास्येते ध्रायिष्यन्ते / ध्रास्यन्ते मध्यम ध्रायिष्यसे / ध्रास्यसे ध्रायिष्येथे / ध्रास्येथे ध्रायिष्यध्वे / ध्रास्यध्वे उत्तम ध्रायिष्ये / ध्रास्ये ध्रायिष्यावहे / ध्रास्यावहे ध्रायिष्यामहे / ध्रास्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ध्राण — — ध्राणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रायक ध्रायकः ध्रायिका ध्रायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रातृ ध्राता ध्रात्री ध्रातृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ध्रेय ध्रेयः ध्रेया ध्रेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ध्रातव्य ध्रातव्यः ध्रातव्या ध्रातव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ध्राणीय ध्राणीयः ध्राणीया ध्राणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ध्राण ध्राणः ध्राणा ध्राणम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ध्राणवत् ध्राणवान् ध्राणवती ध्राणवत् / ध्राणवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ध्रायत् ध्रायन् ध्रायन्ती ध्रायत् / ध्रायद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ध्रास्यत् ध्रास्यन् ध्रास्यती / ध्रास्यन्ती ध्रास्यत् / ध्रास्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ध्रात्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रध्राय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ध्रातुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ध्रायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ध्राय ध्रायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ध्राति — ध्रातिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दध्रिवस् दध्रिवान् दध्रुषी दध्रिवत् / दध्रिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।