॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नृत्य करना, नाचना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: नृत्तौ
अंग्रेज़ी: to be danced, Gīt.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नटनीयः | नटनीयौ | नटनीयाः |
| द्वितीया | नटनीयम् | नटनीयौ | नटनीयान् |
| तृतीया | नटनीयेन | नटनीयाभ्याम् | नटनीयैः |
| चतुर्थी | नटनीयाय | नटनीयाभ्याम् | नटनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | नटनीयात् / नटनीयाद् | नटनीयाभ्याम् | नटनीयेभ्यः |
| षष्ठी | नटनीयस्य | नटनीययोः | नटनीयानाम् |
| सप्तमी | नटनीये | नटनीययोः | नटनीयेषु |
| सम्बोधन | हे नटनीय | हे नटनीयौ | हे नटनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नटति | नटतः | नटन्ति |
| मध्यम | नटसि | नटथः | नटथ |
| उत्तम | नटामि | नटावः | नटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नटति · लिट्: ननाट · लुट्: नटिता · लृट्: नटिष्यति · लोट्: नटतात् · लङ्: अनटत् · विधिलिङ्: नटेत् · आशीर्लिङ्: नट्यात् · लुङ्: अनटीत् · लृङ्: अनटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नटन · ण्वुल्: नाटकः · तृच्: नटिता · ण्यत्: नाट्यः · तव्य: नटितव्यः · अनीयर्: नटनीयः · क्त: नटितः · क्तवतु: नटितवान् · शतृ: नटन् · स्य-शतृ: नटिष्यन् · क्त्वा: नटित्वा · ल्यप्: प्रणट्य · तुमुन्: नटितुम् · णमुल्: नाटम् · घञ्: नाटः · क्तिन्: नट्टि · क्वसु: नेटिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नटनीय | नटनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: नट् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: नटनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: नट् + अनीयर् |
नटनीय 📚 ➤ नृत्य करना, नाचना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: नृत्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नटनीय 📚 | mfn. to be danced, Gīt | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड