🌸 पदच्छेदः स्वचालित
नम्यता
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
नम्यता
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: to be bowed down to, venerable, MW.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- नम्यता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
- नम्यता (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक)
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — नम्यता (स्त्रीलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | नम्यता | नम्यते | नम्यताः |
| द्वितीया | नम्यताम् | नम्यते | नम्यताः |
| तृतीया | नम्यतया | नम्यताभ्याम् | नम्यताभिः |
| चतुर्थी | नम्यतायै | नम्यताभ्याम् | नम्यताभ्यः |
| पञ्चमी | नम्यतायाः | नम्यताभ्याम् | नम्यताभ्यः |
| षष्ठी | नम्यतायाः | नम्यतयोः | नम्यतानाम् |
| सप्तमी | नम्यतायाम् | नम्यतयोः | नम्यतासु |
| सम्बोधन | हे नम्यते | हे नम्यते | हे नम्यताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — नम्यता
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
नम्यता संज्ञा स्त्री॰ [सं॰ नम्य + ता] झुकने या टेढ़ा होने की क्रिया या गुण [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| नम्यता | नम्यता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: नम्यता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक) | नम्यता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · तद्धित: नम्य + तल् (भाववाचक) |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
नम्यता 📚 ➤ झुकने या टेढ़ा होने की क्रिया या गुण उमा-कोश
अंग्रेज़ी (मोनियर-विलियम्स): to be bowed down to, venerable, MW.
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| नम्यता 📚 | झुकने या टेढ़ा होने की क्रिया या गुण | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
- नम्यता: नम्य + तल् (भाववाचक) (कोश-व्युत्पत्ति)
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।