॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नौ
संस्कृत: नव
अंग्रेज़ी: Nine
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नवा | नवानौ | नवानः |
| द्वितीया | नवानम् | नवानौ | नव्ञः |
| तृतीया | नव्ञा | नवभ्याम् | नवभिः |
| चतुर्थी | नव्ञे | नवभ्याम् | नवभ्यः |
| पञ्चमी | नव्ञः | नवभ्याम् | नवभ्यः |
| षष्ठी | नव्ञः | नव्ञोः | नव्ञाम् |
| सप्तमी | नव्ञि / नवनि | नव्ञोः | नवसु |
| सम्बोधन | हे नवन् | हे नवानौ | हे नवानः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: स्तुति करना, प्रार्थना करना
संस्कृत: स्तुतौ दीप्तौ च
अंग्रेज़ी: to praise, to pray, to glow, to shine
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋचतात् / ऋचताद् / ऋचतु | ऋचताम् | ऋचन्तु |
| मध्यम | ऋच / ऋचतात् / ऋचताद् | ऋचतम् | ऋचत |
| उत्तम | ऋचानि | ऋचाव | ऋचाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋचति · लिट्: आनर्च · लुट्: अर्चिता · लृट्: अर्चिष्यति · लोट्: ऋचतात् · लङ्: आर्चत् · विधिलिङ्: ऋचेत् · आशीर्लिङ्: ऋच्यात् · लुङ्: आर्चीत् · लृङ्: आर्चिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अर्चन · ण्वुल्: अर्चकः · तृच्: अर्चिता · ण्यत्: अर्च्यः · तव्य: अर्चितव्यः · अनीयर्: अर्चनीयः · क्त: ऋचितः · क्तवतु: ऋचितवान् · शतृ: ऋचन् · स्य-शतृ: अर्चिष्यन् · क्त्वा: अर्चित्वा · ल्यप्: प्रार्च्य · तुमुन्: अर्चितुम् · णमुल्: अर्चम् · घञ्: अर्कः · क्तिन्: ऋक्ति · क्वसु: आनृचिवान्
नव 📚 ➤ नौ
संस्कृत: नव
ऋच 📚 ➤ स्तुति करना, प्रार्थना करना
संस्कृत: स्तुतौ दीप्तौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नवन् 📚 | pl. (nom. acc. नव; instr. नवभिस् abl. dat. ˚भ्यस् loc. ˚सु; Class. a… | 🔵🟣🟢 |
| ऋच् 📚 | cl. 6. P. ऋचति, आनर्च, अर्चिता, &c., = 1. अर्च्, p. 89, col. 3; to pra… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| नवन् |
नया (३.१.७६) — प्रत्यग्र, अभिनव, नव्य, नवीन, नूतन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| नवर्च | नव + ऋच | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड