॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दिखाना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अवस्पन्दने
अंग्रेज़ी: to enact, to dance, to act, to show
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नाटयति | नाटयतः | नाटयन्ति |
| मध्यम | नाटयसि | नाटयथः | नाटयथ |
| उत्तम | नाटयामि | नाटयावः | नाटयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नाटयति · लट् (आत्मने.): नाटयते · लिट्: नाटयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): नाटयाञ्चक्रे · लुट्: नाटयिता · लुट् (आत्मने.): नाटयिता · लृट्: नाटयिष्यति · लृट् (आत्मने.): नाटयिष्यते · लोट्: नाटयतात् · लोट् (आत्मने.): नाटयताम् · लङ्: अनाटयत् · लङ् (आत्मने.): अनाटयत · विधिलिङ्: नाटयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): नाटयेत · आशीर्लिङ्: नाट्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): नाटयिषीष्ट · लुङ्: अनीनटत् · लुङ् (आत्मने.): अनीनटत · लृङ्: अनाटयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अनाटयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नाटन · ण्वुल्: नाटकः · तृच्: नाटयिता · यत्: नाट्यः · तव्य: नाटयितव्यः · अनीयर्: नाटनीयः · क्त: नाटितः · क्तवतु: नाटितवान् · शतृ: नाटयन् · स्य-शतृ: नाटयिष्यन् · शानच्: नाटयमानः · क्त्वा: नाटयित्वा · ल्यप्: प्रनाट्य · तुमुन्: नाटयितुम् · णमुल्: नाटम् · क्तिन्: नाट्टि · क्वसु: नाटयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| नाटं | अव्यय — नट् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: नाट (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | नाट (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
नाटं 📚 ➤ दिखाना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अवस्पन्दने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| नट् 📚 | (Prākṛ. for नृत्, q.v.) cl. 1. P. नटति (Dhātup. xix, 19; ix, 23) to da… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड